Dołącz do czytelników
Brak wyników

Probiotyki w sporcie , Otwarty dostęp

23 października 2017

NR 9 (Kwiecień 2017)

Alergie i nietolerancje pokarmowe w sporcie

0 39

Alergie i nietolerancje pokarmowe stanowią coraz poważniejszy problem współczesnej cywilizacji. Częstość występowania nadwrażliwości pokarmowych systematycznie wzrasta, co budzi coraz większy niepokój, a zarazem zainteresowanie świata nauki – szczególnie specjalistów żywieniowych.  Szacuje się, że problem alergii i nietolerancji pokarmowych dotyczyć może nawet 200–250 mln ludzi na całym świecie, zatem znalezienie złotego środka umożliwiającego pełną identyfikację i skuteczne diagnozowanie pełnego spektrum niepożądanych reakcji na pokarmy jest jak najbardziej uzasadnione [1, 2].

Diagnozowanie

Alergie i nietolerancje pokarmowe diagnozowane są przede wszystkim w krajach wysoko rozwiniętych, gdzie stopień uprzemysłowienia generuje wysokie stężenie zanieczyszczeń środowiskowych. Drugim istotnym czynnikiem jest wysoki poziom higienizacji. Wyjałowienie otaczającego środowiska, czyli zmniejszenie ekspozycji na bakterie, grzyby, wirusy i inne czynniki zakaźne, powoduje zbyt niską stymulację mikrobiologiczną, która jest ważna dla prawidłowego działania układu immunologicznego. W konsekwencji, gdy nasza odporność „cierpi” na niedobór swoich naturalnych przeciwników, czyli mikrobów, zaczyna niewłaściwie reagować na czynniki zasadniczo nieszkodliwe dla organizmu, takie jak pokarmy czy alergeny wziewne [3, 4]. Pojęcie alergii nie jest jednorodne. Wyróżniamy zarówno alergie natychmiastowe (w których reakcja pojawia się bardzo szybko po kontakcie z alergizującym pokarmem), jak i alergie utajone (opóźnione), których objawy są wysoce niespecyficzne i często nieutożsamiane z typową alergią. Co więcej, pojawiają się one od kilku godzin do kilku dni po spożyciu alergizującego pokarmu. Reakcje opóźnione powszechnie nazywane są nietolerancją pokarmową. Jest to niewłaściwa nomenklatura, gdyż nietolerancje pokarmowe polegają na innym mechanizmie niż alergie. Nietolerancja nie jest mediowana przez wytwarzane przez układ immunologiczny przeciwciała, czyli nie angażuje układu odpornościowego. Nietolerancje pokarmowe to niewłaściwe, patologiczne reakcje organizmu na pokarm, będące wynikiem niedoborów enzymatycznych – braku lub zbyt niskiej aktywności enzymów. Enzymy trawienne to związki biorące udział w rozkładzie spożywanych pokarmów do postaci monomerów, czyli formy wykorzystywanej przez komórki organizmu. W sytuacji gdy jeden z enzymów nie działa prawidłowo, spożywany pokarm nie zostaje dostatecznie rozłożony, co może przyczyniać się do rozwoju dolegliwości trawiennych. 

Najlepiej poznane nietolerancje pokarmowe to nietolerancja laktozy, fruktozy czy amin biogennych (histaminy i innych) [5]. Jak wcześniej wspomniano, alergia jest jednak zupełnie innym typem reakcji na pokarm. Nietolerancja pokarmowa dotyczy przede wszystkim węglowodanów. Reakcja alergiczna aktywuje układ immunologiczny do produkcji przeciwciał w odpowiedzi na białka pokarmowe. Niepożądane reakcje organizmu spowodowane nadaktywnością układu immunologicznego na spożywany pokarm, czyli alergie, mogą występować na drodze reakcji immunologicznej IgE-zależnej (typu 1) lub IgE-niezależnej (typu 3).

Alergia IgE-zalezna

Znana pod pojęciem alergii natychmiastowej jest reakcją pojawiającą się bezpośrednio po kontakcie z alergenem. Do najczęstszych objawów tej alergii pokarmowej należą problemy skórne (atopowe zapalenie skóry, pokrzywka), objawy ze strony przewodu pokarmowego (biegunki, zaparcia, bóle brzucha, mdłości czy krwawienia z przewodu pokarmowego) oraz ze strony układu oddechowego (przewlekłe alergiczne zapalenie nosa, astma oskrzelowa), a nawet będący bezpośrednim zagrożeniem życia szok anafilaktyczny (nagła i ostra reakcja alergiczna). Opisywana reakcja natychmiastowa jest najczęściej wywoływana w wyniku spożycia pokarmów najsilniej alergizujących: mleka i przetworów mlecznych, soi, białek jaja kurzego, orzeszków ziemnych, pszenicy oraz owoców morza. Alergia IgE-zależna często uwarunkowana jest genetycznie i ma charakter trwały, tj. nie przemija w trakcie dorastania. Niekiedy mówimy jednak o tzw. marszu alergicznym, tj. zmianie manifestacji reakcji alergicznej (alergia pokarmowa–atopowe zapalenie skóry–alergia wziewna–astma oskrzelowa). Jest to jednak inna manifestacja dokładni...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy