Dołącz do czytelników
Brak wyników

Odżywianie i suplementacja

21 grudnia 2018

NR 19 (Grudzień 2018)

Analiza badań - spożywanie glutenu przez sportowców

0 197

Gluten to mieszanina białek roślinnych – gluteiny i gliadyny. Jego źródłem są przede wszystkim różnego rodzaju zboża. Wielu sportowców zaprząta sobie głowę, zastanawiając się nad eliminacją tego składnika pokarmowego. Jak dowodzi większość badań naukowych – niepotrzebnie.

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • jak zmieniaja się parametry wydajności w diecie zawierającej gluten, a jak w diecie bezglutenowej
  • czy powinno się wliczać gluten do bilansu białka
  • jak można zmaksymalizować poziom syntezy białek mięśniowych, jedząc produkty bogate w gluten.

 

Powody rozpatrywania glutenu w kontekście składnika potencjalnie szkodliwego rzekomo nie tylko dla naszego zdrowia, ale także wyników sportowych okazują się zazwyczaj subtelną nadinterpretacją pewnych przeciwwskazań, które dotyczą jednak bardzo wąskiego grona społeczeństwa.

Panująca ostatnimi laty ,,antyglutenowa” moda, oparta jest zazwyczaj o błędne, subiektywne przekonania oraz obserwacje własnego ciała. Większość osób, które twierdzą, że gluten im szkodzi, niepoprawnie lokalizuje źródło problemu, nie posługując się żadnymi badaniami laboratoryjnymi ani testami.

Warto zdawać sobie sprawę, iż nieprawidłowości wynikające z funkcjonowania naszego układu pokarmowego po zjedzeniu glutenu mogą mieć różne podłoże i nie świadczą jeszcze o alergii na ten składnik. Oprócz enteropatii glutenowej, która według danych statystycznych występuje zaledwie u 1% populacji, wyróżniamy także zwykłą nadwrażliwość niebędącą celiakią czy IgE – zależną alergią na produkty pszeniczne.

Wykres 1. Parametry wysiłkowe w dwóch typach diet

Wpływ glutenu na organizm sportowca według ostatnich badań

Jednak dziś nie o leczeniu czy profilaktyce w wyżej wymienionych schorzeniach mowa, a o wpływie glutenu na organizm sportowców. Myślę, że każda aktywna fizycznie osoba znajdzie w dalszej części tekstu odpowiedzi na kilka, najczęściej nurtujących pytań, które dotyczą powiązania glutenu z wynikami sportowymi. Australijska grupa naukowców z doktor Lis na czele postanowiła sprawdzić różnicę wyników sportowców będących na dietach bezglutenowych oraz zawierających to białko roślinne.

Międzynarodowe badanie rozpoznawcze, w którym wzięło udział 910 sportowców, w tym 17 mistrzów świata oraz medalistów olimpijskich, potwierdziło, że aż 41% z nich odżywia się bezglutenowo mimo braku klinicznych zaleceń i powodów do stosowania takiego protokołu żywienia.
Zdziwieni tym faktem Australijczycy postanowili zbadać, czy dieta uboga lub wykluczająca gluten u osób z brakiem przeciwwskazań do jego spożywania będzie rzutowała na polepszenie wyników sportowych. W 2015 roku wyniki zostały opublikowane na łamach „International Journal of Sport Nutrition and Exercise Meta-
bolism” – szanowanego pisma zajmującego się wydawaniem publikacji naukowych związanych ze sportem.

Badacze wykorzystali do analizy trzynastu wytrenowanych rowerzystów w wieku 18–40 lat, zalecając im protokół diety bezglutenowej na okres 7 dni. Warto wspomnieć, że według dowodów naukowych jest to czas, po którym ewentualne negatywne skutki spożywania glutenu nie powinny mieć już miejsca. Po tym okresie rowerzyści mieli za zadanie wykonać pomiar wydajności, który polegał na piętnastominutowym sprincie maksymalnym z wykorzystaniem ergometru. W drugiej próbie rowerzyści powtórzyli eksperyment, będąc na zwykłej diecie zawierającej gluten. Badacze dodali im batony, które zawierały dokładnie 16 g glutenu. Tak jak poprzedni razem, po 7 dniach badani znowu zostali poddani próbie maksymalnego piętnastominutowego wysiłku na ergometrze.

Wykres 2. Moc syntezy białek mięśniowych  w zależności od przyjmowanego białka

Warto uwzględnić fakt, iż badani nie wiedzieli, czy są na diecie zawierającej gluten, co mogłoby fałszować wiarygodność badania ze względu na możliwy subiektywny pogląd kolarza.

Jak można dostrzec na wykresie, nie zanotowano żadnych różnic w czterech parametrach odpowiedzialnych za mierzenie wydajności kolarzy. Jest to jeden z dowodów w świecie nauki potwierdzający brak konieczności stosowania protokołów wykluczających gluten w celu poprawy szeroko rozumianej wydajności treningowej.

Jako że cykliści na co dzień stosowali dietę wykluczającą gluten, naukowy postanowili sprawdzić, czy mieli oni do tego jakiekolwiek podstawy. W tym celu zmierzono kilka markerów zapalnych, mogących świadczyć o celiakii czy nietolerancji. Były to jelitowe I-FABP, interleukina-1-beta, interleukina-6, interleukina-8, interleukina-10, interleukina-15 i TNF-α. Jak można się domyślić, nie reagowały one na dostarczenie glutenu do organizmu.

Jako wniosek przedstawiony przez naukowców możemy wskazać, iż każdy sportowiec przed rozpoczęciem stosowania diety bezglutenowej powinien wykonać testy u specjalisty w celu pozyskania informacji, czy eliminacja tego składnika ma uzasadnienie.Jeśli już wybierzemy się na odpowiednie badania i, niestety, okaże się, że potencjalnie możemy mieć nieceliakalną nietolerancję glutenu (NNG), to czy powinniśmy z niego całkowicie rezygnować? Odpowiedź na to pytanie może być trudniejsza, niż się wydaje.

Ciekawym tropem jest badanie prowadzone metodą podwójnej ślepej próby, opublikowane w „Alimentary Pharmacology & Therapeutics Journal” z 2015 roku. Grupę 35 osób, mających kliniczne dowody na NNG, przez jeden z 10-dniowych okresów przestrzegało diety bezglutenowej lub bogatej w gluten. Aby uwiarygodnić wyniki badania, po pierwszym okresie diety zalecano przerwę wynoszącą 14 dni, a następnie zmieniano protokół dietetyczny na jeden z wyżej wspominanych.

Wynik można uznać za nieco zaskakujący. Aż 49% badanych stwierdziło, iż gorzej czuło się na diecie bezglutenowej. 

Co może świadczyć o tym, że stwierdzenie posiadania NNG może być bardzo często nietrafne. Problematyczne mogą być tutaj dość „ruchome” kryteria schorzenia, a być może także zbyt duża pochopność w jego potwierdzaniu. NNG ma bowiem często bardzo podobne objawy i reakcję organizmu do innych zaburzeń układu pokarmowego, jak np. problemy z FODMAP-ami.

Gluten – powszechne przekonania

Wrac...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy