Dołącz do czytelników
Brak wyników

Odżywianie i suplementacja

29 sierpnia 2018

NR 17 (Sierpień 2018)

Arginina – ergogeniczny aminokwas

0 61

Arginina, czyli kwas 2-amino-5-guanidynowalerianowy to jeden z kluczowych aminokwasów budujących białka. Jest względnie egzogenny, co oznacza, że organizm jest w stanie sam go syntetyzować. Jednak w pewnych warunkach fizjologicznych jego zapotrzebowanie wzrasta na tyle, że jego endogenna produkcja nie jest wystarczająca, więc należałoby dostarczyć go z zewnątrz, np. u dzieci, których organizmy stale się rozwijają, lub u chorych, których organizm wykazuje ponadprzeciętne zapotrzebowanie na różne składniki odżywcze. Co ciekawe, do tej grupy osób można włączyć także sportowców narażonych na duże przeciążenia związane z ponadprzeciętnym wysiłkiem fizycznym.

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

 

  • jaki wpływ ma arginina na funkcje regeneracyjne organizmu,
  • czy jej podaż w postaci suplementów ma sens,
  • jak działa w różnych dyscyplinach sportu.

 

Prawdopodobnie ma to związek z oddziaływaniem argininy na wiele procesów istotnych dla organizmu. Jednym z nich może być wpływ tego aminokwasu na produkcję ważnych ergogenicznie substancji, takich jak cytrulina, tlenek azotu, agmatyna czy kreatyna (arginina jest jednym z trzech substratów ją tworzących). Inny proces to synteza poliamidów regulujących funkcje komórkowe czy proliny budującej cząsteczki kolagenu. Dodatkowo arginina jest w stanie optymalizować usuwanie substancji toksycznych, takich jak amoniak, czy syntezę białek. 

Co ciekawe, jej niedobory korelują z upośledzeniem komórek typu beta, które decydują o odpowiedzi układu immunologicznego, a także z zahamowaniem wzrostu tkanki mięśniowej oraz włosów. Dodatkowo mogą powodować problemy z działaniem układu nerwowego. 

Arginina w pożywieniu

Podstawowym źródłem argininy są produkty bogate w białka, pochodzenia zarówno zwierzęcego, jak i roślinnego. Jednak jej wysoka podaż z diety wydaje się dość trudna do zrealizowania. Odpowiadają za to przede wszystkim dwa czynniki. 

Po pierwsze, należy zdawać sobie sprawę, że przez cały proces trawienia możemy odnotować spore straty tego aminokwasu. Według badań aż 40% uwolnionej ze spożytego przez nas białka argininy ulega rozkładowi w drodze przez jelito cienkie za sprawą arginazy – enzymu z grupy hydrolaz, katalizatora reakcji rozpadu argininy do mocznika i ornityny. 

Drugą istotną sprawą jest stosunkowo mała zawartość argininy w jednym z czołowych źródeł protein – w nabiale. Niestety, w tych popularnych wysokobiałkowych produktach ilość omawianego aminokwasu jest bardzo mała. Jeśli więc podaż tego makroskładnika opiera się u Ciebie w dużej mierze na twarogu, odżywkach białka serwatkowego czy jogurtach typu islandzkiego, to optymalne spożycie argininy może być dość mocno ograniczone. 

Suplementacja argininą

Z uwagi na trudności z podażą argininy z diety zdobyła ona dużą popularność jako suplement. Zauważono, że jej egzogenna podaż dawkami nieco większymi niż te w pożywieniu może przynosić znaczne korzyści dla zdrowia i przy uprawianiu sportu. Arginina swoją karierę rozpoczynała jako farmaceutyk, który służył do regulacji nieprawidłowo przebiegającego cyklu mocznikowego, przy zaburzeniach wątrobowych, ustrojowym zatruciu amoniakiem, przy nadciśnieniu, jako wspomaganie gojenia się ran pooperacyjnych czy środek do walki z impotencją. 

Przełom nastąpił jednak w latach 80. i 90. XX wieku, gdy opublikowano kilka badań wskazujących argininę jako ergogeniczną substancję, która może poprawić nie tylko krążenie, ale także inne parametry wskazujące zasadność jej wykorzystania w wielu dyscyplinach sportowych. Korzystny wpływ na wiele funkcji metabolicznych stawia ją, obok cytruliny, wśród najbardziej popularnych produktów z kategorii tzw. boosterów tlenku azotu.

Wpływ na syntezę ważnych substancji ergogenicznych

Suplementowanie argininy w sporcie jest zasadne ze względu na jej szerokie działanie na organizm. Kluczową sprawą jest wpływ na wytwarzanie w organizmie substancji, które można nazwać ergogenikami – substancjami wspomagającymi wysiłek fizyczny.

Arginina powoduje zwiększenie endogennego wytwarzania kreatyny – cząsteczki mogącej wyraźnie podnosić zdolności wysiłkowe u sportowców. Kreatyna przyczynia się do większego wysycenia ciała fosfokreatyną, która znajdując się w mięśniach szkieletowych, pozwala nam zwiększać siłę mięśniową. Ten efekt może naturalnie przekładać się na zwiększanie masy mięśniowej, co potwierdzają liczne badania. 

Omawiany aminokwas przyczynia się również do tworzenia innej substancji mającej zastosowanie w sporcie – agmatyny. Ten alifatyczny poliamid wytwarzany z argininy pełni funkcję neuroprzekaźnika, neuromodulatora oraz modulatora tlenku azotu. Dodatkowo może bardzo efektywnie zwiększać przepływ krwi i przyczyniać się do lepszego dotlenienia tkanek. 

Jak zatem dochodzi do reakcji wytwarzania tych cząsteczek? 

Dzieje się to podczas udziału argininy w cyklu mocznikowym oraz syntezie tlenku azotu. Biorąc udział w tych procesach, może zostać ona przekształcona właśnie w omawiane wyżej substancje. 

W pierwsz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy