Dołącz do czytelników
Brak wyników

Odżywianie i suplementacja , Otwarty dostęp

12 października 2017

NR 4 (Czerwiec 2016)

Dlaczego deficyt kaloryczny na redukcji nie działa i dochodzi do załamania metabolicznego?

0 128

Mówiąc najprościej, uszkodzenie metabolizmu jest zwykle spowodowane przez długotrwałe, nadmierne ograniczenie kalorii, w połączeniu z przesadną aktywnością fizyczną. Można się zastanawiać, dlaczego waga stoi w miejscu, nawet jeśli jesz 1000 kalorii i każdego dnia robisz godzinami cardio. Po zaobserwowaniu tego wiesz, że potrzebny jest deficyt kalorii, aby schudnąć, i myślisz, że jest on oczywistym rozwiązaniem na wszystkie problemy związane z wagą. W środowisku lekarskim dużo częściej będziemy mówić o problemach neuroendokrynnych, zmęczeniu nadnerczy lub niedoczynności tarczycy. W większości przypadków załamanie metaboliczne u trenujących będzie dużym skrótem myślowym oraz przyczyną wymienionych problemów zdrowotnych.

Podczas naszych rozmów z trenerami okazało się, że załamanie metaboliczne to już niemal rutyna w pracy z klientami. Deprymujący jest także fakt, że najczęstszą jego przyczyną jest brak podstawowej wiedzy i kompetencji poprzedniego trenera. „Jedz mniej i ćwicz ciężej” może łatwo prowadzić do zaawansowanego stanu załamania metabolicznego.

Aby temu zapobiec, powinniśmy wiedzieć między innymi, w jaki sposób regulowana jest praca hormonów odpowiedzialnych za uczucie głodu i sytości w organizmie. Regulację łaknienia przypisuje się złożonym zależnościom odbywającym się w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN), a także działalności wielu narządów w naszym organizmie. Kluczową rolę w tym procesie odgrywają sygnały hormonalne wysyłane do OUN. Oprócz OUN w regulację odczuwania głodu i sytości zaangażowane są także szlaki neuroprzekaźnikowe – uczestniczą one w stabilizacji nastroju, w zależności od tego, czy w danej chwili odczuwamy głód lub czy jesteśmy najedzeni. Uczucie głodu, a tym samym podjęcie działań do jego zaspokojenia jest wywoływane poprzez wzrost aktywności układu dopaminergicznego i GABA-ergicznego. Natomiast aktywacja szlaku serotonigicznego, β-adrenergicznego i cholinergicznego daje odczucie sytości.

Leptyna to hormon odpowiedzialny za kontrolę metabolizmu w ciele. Często w interpretacji badań morfologii krwi błędnie diagnozuje się problem związany z pracą tarczycy, podczas gdy przyczyną jest leptynooporność. Zamiast wyciągać pochopne wnioski, należałoby zacząć od zbadania poziomu leptyny. Nieprawidłowy poziom leptyny w organizmie powoduje, że do mózgu przestaje docierać sygnał informujący o zaspokojeniu ośrodka sytości. Niestety, mimo że poziom leptyny w organizmie można zbadać w łatwy sposób (zwykłe badania krwi), nadal jednak jest ono bardzo rzadko zlecane. Biochemicznie leptynooporność powoduje wytwarzanie hormonu rT3, antagonistycznego do T3, a co za tym idzie, konwersja T3 i T4 będzie zaburzona. Hormon T4 zwykle przekształca się w tej samej ilości do T3 i rT3, jednak jeśli konwersja do rT3 przewyższy tę do T3, rT3 działa jak antagonista T3, do którego się przyłącza. Leptynooporność promuje wytwarzanie hormonu rT3. Cytokiny IL6 w głównej mierze odpowiadają za tworzenie się rT3, czyli w efekcie pojawianie się stanów zapalnych (może być konsekwencją zaburzonego ośrodka sytości i/lub głodu, w naszym przypadku od niewłaściwego poziomu leptyny i greliny) wpływa wprost na dysfunkcję tarczycy. Jak widać, Twoja tarczyca nie jest bezpośrednim powodem uczucia przemęczenia… Zatem nie ma mowy o efektywnym spalaniu tkanki tłuszczowej, jeśli dochodzi do rozregulowania pracy tarczycy.

Hormonem przeciwstawnym dla leptyny jest grelina – złożona z 28 aminokwasów, skoordynowana z receptorami stymulującymi wydzielanie hormonu wzrostu. Substancja ta jest swoistym prekursorem przyjmowania pokarmu. Inicjuje chęć do spożycia posiłku oraz przyrost masy ciała, ale także pobudza sekrecję soku żołądkowego. Przyspiesza opróżnianie żołądka, przygotowując go na ponowne przyjęcie pokarmu.

Stężenie leptyny w surowicy krwi jest swoistym zwierciadłem dla całkowitej masy tłuszczowej, która jest głównym czynnikiem powstania zaburzeń na tej płaszczyźnie. Czynnikami odpowiedzialnymi za zwiększenie poziomu wydzielania leptyny są m.in. spożycie pokarmu, wzrost masy tkanki tłuszczowej, hiperglikemia, hiperinsulinemia czy nawet wzrost temperatury otoczenia. Leptyna, podobnie jak insulina, jest głównym sygnałem obwodowym zawiadamiającym mózg o stanie energetycznym organizmu. Stężenie obu hormonów wzrasta w stanach dodatniego bilansu energetycznego i maleje w stanach bilansu ujemnego. Nadmiar leptyny hamuje wydzielanie insuliny z trzustki. W Klinice Endokrynologii i Diabetologii Wieku Rozwojowego Akademii Medycznej w Poznaniu wykazano, że nadmiar leptyny we krwi zmniejsza wytwarzanie glikogenu w hepatocytach wątroby. Ponadto leptyna może być prekursorem insulinooporności preceptorowej oraz powodować leptynooporność. To zjawisko szkodliwe dla procesu odchudzania – zwłaszcza wywoływanego zbyt dużym deficytem kalorycznym. Poziom leptyny jest proporcjonalny do poziomu trójglicerydów, a te z kolei odpowiedzialne są za spalanie kalorii na poziomie komórkowym. Stąd wniosek o sygnale zapotrzebowania na tłuszcz, który wysyła organi...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy