Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie i sprawność

1 marca 2019

NR 20 (Luty 2019)

Grzybica

Od kilku dekad obserwujemy wzrost liczby infekcji skórnych spowodowanych zakażeniami na podłożu grzybiczym i wiele wskazuje na to, że trend ten nie ulegnie zmianie w ciągu najbliższych 20–30 lat.

Przewlekłe infekcje grzybicze wywoływane są głównie przez proste grzyby patogenne, które znajdują siedliska idealne do ich rozwoju. Dane statystyczne z ostatnich lat wskazują, iż praktycznie każdy mieszkaniec Ziemi miał lub ma kontakt z patogennymi grzybami. Zakłada się, że nawet 20% Polaków cierpiało lub cierpi na uporczywe zmiany skórne w obrębie stóp. Z tego u 75% chorych stwierdzono współistnienie grzybicy stóp i zmian grzybiczych na skórze gładkiej pozostałych części ciała.
 
Szacuje się, iż królestwo grzybów składa się z około 50–70 tys. gatunków. Jedynie kilkanaście z nich tak naprawdę wywołuje infekcje, które stanowią 90% wszystkich infekcji grzybiczych u człowieka.
 
Grzyby zasiedlają praktycznie każde środowisko, w którym egzystuje człowiek, dlatego też organizm ludzki znajduje się niejako w symbiozie z tymi organizmami. Grzyby niepatogenne, zasiedlające ludzką skórę, stanowią naturalną florę ochronną, której główną funkcją jest przeciwdziałanie rozwojowi gatunków szkodliwych.
 
Czynnikami sprzyjającymi zakażeniom jest przerwanie ciągłości skóry lub infekcja błon śluzowych. Kolejne czynniki, jakie ułatwiają rozwój grzybów, to ciepło i wilgoć. Dlatego miejsca na skórze o podwyższonej wilgotności są szczególnie narażone na zakażenie.Naszą skórę atakują trzy rodzaje mikroorganizmów grzybowych: dermatofity, drożdżaki oraz szeroko pojęte pleśnie.
 
Jednym z pierwszych objawów rozwijających się dermatofitów na skórze jest złuszczenie naskórka połączone ze swędzeniem. W przypadku inwazji i rozwoju grzybów na naszych stopach – skóra przyjmuje biały, martwiczy wygląd z ogniskami krwawienia.
 
Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku rozwoju patogenu w paznokciach stóp – obserwujemy wtedy inwazję szeroko pojętych grzybów pleśniowych. Objawy te mogą nie być charakterystyczne – zwłaszcza w przypadku rozwoju kilku gatunków jednocześnie, dlatego zawsze wskazane jest wykonanie testów mykologicznych w celu określenia rodzaju patogenu, który nas zaatakował!
 
Większość z dolegliwości jest spowodowana inwazją mikroskopijnych patogenów grzybowych zasiedlających miejsca wilgotne, ciepłe i ciemne. Jeśli dodatkowo grzyby mają  dostęp do zrogowaciałego naskórka i potu, to warunki do bezproblemowego namnażania się i przejścia w formy inwazyjne są gotowe.
 
Takie warunki stwarzamy sami, przez wiele godzin nosząc obuwie oraz przebywając w miejscach, w których występuje zwiększone ryzyko zakażenia, czyli w pomieszczeniach użyteczności publicznej, takich jak salony kosmetyczne, baseny, sauny czy kluby fitness.

Jeśli dojdzie do zakażenia – z czego najczęściej nie zdajemy sobie sprawy aż do chwili wystąpienia objawów – a my włożymy stopę do buta, zakażamy przy okazji i jego wnętrze. W rezultacie nawet po kuracji -środkami przeciwgrzybiczymi mamy w swoim bezpośrednim otoczeniu źródła patogenów atakujących powtórnie skórę czy paznokcie naszych stóp.
Niestety, grzyby cechują się bardzo szybkim namnażaniem. Zdarza się więc bardzo często, iż jeden z domowników przyniesie strzępek grzyba ze sobą, a po kilku dniach patogen zasiedla wszystko, z czym ma kontakt.

Objawy, profilaktyka i leczenie

Grzyby strzępkowe, oprócz wywoływania swędzenia, mogą być bardzo niebezpieczne dla osób:

  • przyjmujących leki (antybiotyki, hormony, leki cytotoksyczne czy immunosupresyjne), 
  • starszych i kobiet w ciąży,
  • z zaburzeniami metabolicznymi, 
  • będących nosicielami wirusowego zapalenia wątroby i HIV,
  • po specjalistycznych zabiegach kardiochirurgicznych czy transplantacyjnych.

Grzyby, oprócz form inwazyjnych, wytwarzają związki chemiczne (endotoksyny i aflatoksyny) przeciwdziałające rozwojowi innych organizmów oraz dostosowujące środowisko życia do ich optymalnych wymagań – wpływają szkodliwie m.in. na układ nerwowy człowieka oraz wykazują właściwości kancerogenne.
 
Zwalczanie zakażeń grzybiczych jest bardzo trudne i jednocześnie niebezpieczne z uwagi na potencjalne skutki uboczne wynikające ze stosowania preparatów przeciwgrzybiczych. W terapii używa się chemioterapeutyków zaburzających metabolizm komórek grzybowych. Obecnie stosowane preparaty działają bardzo szkodliwie na komórki skóry oraz komórki wątroby i ich stosowanie może odbywać się wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza. W każdym wypadku leczenie (a jeszcze lepiej przeciwdziałanie) powinno rozpocząć się natychmiast, jeśli tylko zaistnieje podejrzenie infekcji grzybiczej.

Na obraz kliniczny grzybicy stóp składają się cztery typy klasyfikowane jako oddzielne jednostki chorobowe:

  • grzybica międzypalcowa, 
  • grzybica potnicowa, 
  • grzybica złuszczająca,
  • grzybica wrzodziejąca. 

Każdy z typów jest powodowany innymi czynnikami sprawczymi, ale wspólnym czynnikiem etiologicznym jest niekontrolowany rozwój form patogennych.
 
Grzybica międzypalcowa Jest najczę...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy