Dołącz do czytelników
Brak wyników

Trening

30 października 2017

NR 11 (Sierpień 2017)

Inkontynencja w sporcie

0 133

W 2013 roku Rory McKernan, reprezentujący firmę CrossFit, zamieścił w portalu YouTube post, w którym w trakcie zawodów zadaje pytanie zawodniczkom i kobietom znajdującym się na widowni dotyczące popuszczania moczu w czasie treningu. Ku zaskoczeniu, co trzecia sportsmenka z uśmiechem, bez zażenowania, twierdząco odpowiada na zadane pytanie. O ile filmik ujawniania problem i przełamuje tabu, jakie jemu towarzyszy, pojawiająca się pani ginekolog z widowni wypowiada się: „Popuszczanie moczu w czasie treningu jest OK, zdarza się także mnie samej. To faktycznie jest OK?”

Temat, który jeszcze do niedawna schowany był za zasłoną milczenia, dzisiaj poruszany jest w odważnych kampaniach społecznych, m.in. „Co trzecia”, organizowanych przez Fundację Force Feminite i Stowarzyszenie BuddyGym. Jeśli zdarza się Tobie nieświadomie gubić mocz bez uczucia parcia na pęcherz, może to oznaczać, że również jesteś „tą trzecią”.

Ze względu na etiopatogenezę wyróżnia się: 

  • wysiłkowe nietrzymanie moczu,
  • naglące nietrzymanie moczu,
  • mieszane nietrzymanie moczu (Lembrych, 1996; Sajdak, 1998; Spodaryk, 2002).

Dla nas istotny będzie przypadek najczęściej występujący – wysiłkowe nietrzymanie moczu (WNM). Mięśnie dna miednicy nie są w stanie przeciwdziałać wytworzonemu ciśnieniu śródbrzusznemu i dochodzi do wycieku moczu. W zależności od momentu występowania WNM mówimy o trzech stopniach: 

  • I stopień – wypływ podczas kichania, śmiechu, kaszlu, ciężkiej pracy fizycznej,
  • II stopień – podczas chodzenia, wchodzenia po schodach, noszenia ciężkich przedmiotów, lekkiej pracy fizycznej,
  • III stopień – w czasie spoczynku (Gitsch i Janisch, 1991).

Jak widać, objawy WNM można zaobserwować w czasie aktywności fizycznej (skoki na skakance, wskoki na skrzynię, bieganie, podnoszenie ciężarów), jak również w czasie codziennych czynności, takich jak: kichanie, kaszel, wejście po schodach. O problemie jest głośno, ponieważ w przeprowadzanych badaniach wiele aktywnych fizycznie kobiet przyznaje się do problemów z inkontynencją.

Anatomia 

Miednicę kostną tworzą dwie kości miednicze: kość krzyżowa i guziczna. Kości miednicze łączą się z przodu chrząstkozrostem, tworząc spojenie łonowe, a z tyłu z kością krzyżową, tworząc stawy krzyżowo-biodrowe. Sama kość miednicza składa się z kości biodrowej, kulszowej i łonowej zrośniętych i połączonych w panewkę stawu biodrowego. 

Każdy z Was słyszał już niejednokrotnie o mięśniach Kegla. Jest to nazwa potoczna, której nie znajdziecie w atlasach anatomii, wskazująca ogólnie na mięśnie dna miednicy zlokalizowane pomiędzy kością łonową a ogonową. 

Grupę tych mięśni dzielimy na:

  • przeponę miednicy utworzoną przez: parzysty m. dźwigacz odbytu stanowiący większą, przednią część przepony miednicy, parzysty m. guziczny tworzący część tylną oraz górną i dolną powięź przepony miednicy,
  • przeponę moczowo-płciową utworzona przez: mięsień poprzeczny głęboki krocza, zwieracz cewki moczowej, górną i dolną powięź przepony moczowo-płciowej,
  • mięśnie powierzchowne krocza, m.in. mięsień zwieracz zewnętrzny odbytu połączony z mięśniem dźwigaczem odbytu.

Możemy wyróżnić tutaj jeszcze mięsień zasłaniacz wewnętrzny i mięsień gruszkowaty posiadające swoje przyczepy początkowe na miednicy, a końcowe na kości udowej.

W warunkach prawidłowych ciężar narządów trzewnych spoczywa w znacznej części na dnie miednicy. Dno miednicy zbudowane z powięzi, więzadeł i mięśni tworzy swoisty „hamak” dla pęcherza i macicy. Ciężar trzewi działający na dno miednicy zmniejsza się dzięki ciśnieniu podprzeponowemu ujemnemu w czasie wydechu, a wzrasta gdy zmniejsza się napięcie płucne i napięcie powłok brzusznych (Bochenek, 1969). Dla nas oznacza to tyle, że w reedukacji prawidłowego postępowania z mięśniami dna miednicy konieczna jest praca na odzyskaniu prawidłowego toru oddechowego oraz pracy przepony. Cały ten system polega na połączeniu powięzi z przeponą oraz mięśniem poprzecznym brzucha. 

Mięśnie położone najbardziej wewnętrznie to dźwigacz odbytu (levator ani) i mięsień guziczny (coccygeus). Dźwigacz bierze udział w zwieraniu miednicy i pochwy. Ze względu na swoją skośną budowę jest w stanie wytrzymywać zwiększone obciążenia, wspomaga więc podtrzymywanie narządów i stabilizuje miednicę wraz z tułowiem. Mięsień guziczny dodatkowo wzmacnia dno miednicy. 

 

Dźwigacz odbytu i mięsień guziczny

  • Słabość tych dwóch mięśni może wynikać z kilku przyczyn:
  • okres klimakterium i senium, 
  • ciężka praca fizyczna,
  • liczne porody,
  • niewłaściwe postępowanie w czasie połogu,
  • pooperacyjna, poporodowa niedomoga zwieracza cewki moczowej,
  • stresy, czynniki neurogenne, 
  • otyłość, żylaki, nadciśnienie,
  • przewlekły kaszel, astma, 
  • przewlekłe zaparcia,
  • choroby wyniszczające,
  • predyspozycje genetyczne (Lembrych, 1996).

 

Mięśnie dna miednicy zbudowane są w 70% z włókien wolnokurczliwych (ST), a 30% z szybkokurczliwych (FT). Ponieważ włókna wolnokurczliwe są odporne na zmęczenie, ale wolniej się kurczą i gorzej rozluźniają, mogą spełniać funkcję podtrzymującą narządy. Natomiast włókna szybkokurczliwe mają za zadanie szybko reagować na bodźce, ale za to również szybciej ulegają zmęczeniu. Wraz z biegiem lat proporcje ST do FT zostają zaburzone, na skutek czego może dochodzić do epizodów WNM.

Co więc z kobietami, które są bardzo młode, nigdy nie rodziły, a już obserwują u siebie pierwsze objawy WNM? Na szkoleniach czy wykładach, które prowadzę, często wspominam o tzw. timingu mięśniowym. Mając na myśli stabilizację i mocny core, mamy w głowie kaloryfer i umięśnioną sylwetkę. Nic bardziej mylnego. Tysiące razy spotykała...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy