Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie i sprawność

30 października 2017

NR 11 (Sierpień 2017)

Kiedy należy wykonywać zdjęcie RTG po urazie stawu skokowego i stopy?

543

Jak ocenić stan i jaką podjąć terapię kostki, która właśnie nabrała kolorów głębi oceanu? Jaką dalszą diagnostykę zaproponować na okolicę śródstopia, która zwiększyła swoją objętość trzykrotnie? Jak zróżnicować, czy to „tylko“ ostre skręcenie lub może objawy wskazują na złamanie i należy wykonać zdjęcie rentgenowskie?

Ilu z Was, Waszych podopiecznych czy bliskich w podobnej sytuacji miało robione zachowawczo zdjęcie rentgenowskie, na którym nie wykazano złamania? W większości przypadków skręcnie stawu skokowego czy też uraz śródstopia wymaga dobrze dobranej terapii fizjoterapeutycznej. Dobrze poprowadzona rehabilitacja jest w stanie zmniejszyć dolegliwość, znieść obrzęk i przywrócić funkcję i motorykę w kilka dni od urazu. Jeżeli nie ma złamania kości, nie należy zakładać opatrunku gipsowego! 

Względnie prostym i wymiernym testem, dzięki któremu można określić ścieżkę, którą pójdzie poszkodowany tuż po urazie, jest protokół Ottawa w postępowaniu w urazach stawu skokowego i stopy. Jest to zestaw wskazówek i podpowiedzi, które pomogą wykluczyć albo potwierdzić potrzebę zrobienia zdjęcia rentgenowskiego. Innymi słowy, protokół ten nie tylko pomoże zróżnicować złamanie od skręcenia/naciągnięcia/naderwania/rozerwania torebki stawowej i więzadeł, ale też ograniczy liczbę niepotrzebnych naświetleń – ważne przede wszyskim u młodych osób, gdzie wzrost kostny nie jest zakończony. Zamiast długotrwałego czekania w kolejce i marnowania czasu można zacząć wdrażać pierwsze metody przywracania sprawności i regeneracji uszkodzonej okolicy.

Zasady protokołu Ottawa dla stawu skokowego i śródstopia

Zdjęcie rentgenowskie robimy, gdy ból i tkliwość pojawia się w okolicy kostek oraz:

  • tkliwość kostna w okolicy tylnej części kostki przyśrodkowej i obszaru około sześciu centymetrów od jej podstawy w górę kości piszczelowej (patrz: rys. 1.),
  • tkliwość kostna w okolicy tylnej części kostki bocznej i obszaru około sześciu centymetrów od jej podstawy w górę kości strzałkowej (patrz: rys. 1.),
  • brak możliwości obciążenia strony urażonej i zrobienia czterech kroków tuż po urazie (utykanie jest dozwolone).

Dodatkowo, protokół Ottawa może wskazać konieczność zrobienia zdjęcia rentgenowskiego przy urazach śródstopia. W tym wypadku ból i tkliwość pojawia się w okolicy śródstopia oraz:

  • tkliwość w okolicy bazy piątej kości śródstopia (patrz: opis A do rys. 1.),
  • tkliwość w okolicy kości łódkowatej (patrz: opis B do rys. 1.),
  • podobnie jak w przypadku stawu skokowego – niemożność obciążenia i wykonania przynajmniej czterech kroków – można utykać.

Znając protokół postępowania Ottawa, będziemy mogli z dużą dozą prawdopodobieństwa określić, czy uraz, którego właśnie doznaliśmy, wymaga prześwietlenia rentgenowskiego i założenia gipsu, czy jedynie kilku dni odpoczynku, lekkiej ortezy i dobrego fizjoterapeuty. Urazy stawu skokowego i stopy bez wykazania złamania powinny zostać unieruchomione na pewien czas, ale nie poprzez sztywny opatrunek gipsowy, ale raczej z użyciem ortezy lub elastycznych ściągaczy. 

Podział skręceń ze względu na rozległość i charakter uszkodzeń

  • I stopnia – objawy nieznaczne, niewielki ból i znikome lub brak opuchlizny. Może pojawić się nieznaczna sztywność stawu i utrudnienia w chodzie. Często dolegliwości nie są na tyle uciążliwe, aby przerwać sesję treningową. Więzadła lub/i torebka stawowa są jedynie naciągnięte. Powrót do pełni sprawności następuje bardzo szybko i waha się w przedziale 2–4 tygodni.
  • II stopnia – ostry ból z dużymi trudnościami w chodzeniu. Niewielki krwiak oraz opuchlizna może pojawić się natychmiast lub do 48 godzin od urazu. Niestabilność stawu jest wynikiem naderwania więzadeł i uszkodzenia torebki stawowej. Regeneracja trwa 4–8 tygodni.
  • III stopnia – całkowite zerwanie więzadeł. Natychmiastowy ostry ból, brak stabilności stawu, opuchlizna oraz krwiak, który może rozwijać się do 48 godzin po urazie. Pełna regeneracja i powrót sprawności stawu może trwać do 3 miesięcy i wymagać zabiegu operacyjnego, jeżeli skuteczność przebiegu rehabilitacji jest niezadowalająca.

 

Rys. 1. Opis A – baza piątej kości śródstopia. Przesuwając palcem po bocznej stronie stopy, pierwszy „guzek“, na który natrafimy. Opis B – kość łódkowata. Przusuwając palcem po przyśrodkowej części stopy, pierwszy „guzek“, który poczujemy pod palcem.
Źródł...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy