Dołącz do czytelników
Brak wyników

Trening

18 października 2017

NR 6 (Październik 2016)

Koncepcje utraty mobilności oraz wybrane techniki mobilizacyjne dla stawu skokowego

0 331

Większość szanujących się trenerów zdaje sobie sprawę, jak ważna jest odpowiednia stabilność czy mobilność, oraz rozumie współzależność tych cech. Zastanawialiście się, dlaczego tracimy te funkcje? Co może być przyczyną naszych powstających patologii stawowych?

Z mojego doświadczenia stwierdzam, że większość problemów w tej sferze spowodowanych jest brakiem odpowiedniej równowagi strukturalnej w naszym ciele. Parę lat temu w czasie obrony magisterskiej zwróciłam uwagę na istotę samego centrum ciała dla stawów obwodowych, co spotkało się z oburzeniem lekarskiej części komisji. Usłyszałam wtedy, że w procesie rehabilitacji stawu kolanowego kompleks lędźwiowo-miedniczny nie ma żadnego znaczenia. Obroniłam się na pięć, ale do dziś zastanawiam się, czy moje podane wtedy argumenty skłoniły lekarzy do otwarcia książki. Lokalne spojrzenie na problemy układu ruchu to nic innego jak zaściankowość. 

Osłabiony core oraz nieprawidłowa współpraca mięśni stabilizujących prowadzi przeważnie do piętrzących się następstw i kompensacji stawowych.

Jedną z koncepcji stawowych wyjaśniających zależności, o których wspominam, jest joint by joint Graya Cooka i Michaela Boyla. Prosty schemat, który zakłada, że przy zachowaniu fizjologii, niektóre stawy mają tendencje do większej stabilności, inne mobilności. Jakiekolwiek odstępstwa od tej reguły będą skutkowały kompensacjami stawowymi i zmianami głównej funkcji tego stawu. 

JOINT BY JOINT: 

  • staw skokowy – mobilność,
  • staw kolanowy – stabilność,
  • staw biodrowy – mobilność,
  • odc. lędźwiowy – stabilność,
  • odc. piersiowy – mobilność,
  • staw łopatkowo-żebrowy – stabilność,
  • staw ramienny – mobilność.

Według założeń Cooka i Boyla przykładowo wymogiem dla stawu skokowego w fizjologicznym układzie będzie mobilność, a dla stawu kolanowego będzie stabilność. Dlaczego? Staw kolanowy jest stawem jednoosiowym. Ważne, aby zakresy ruchu w tym stawie były zachowane, ale jego stabilność będzie cechą nadrzędną. Odwrotna sytuacja ma się w przypadku stawu skokowego, gdzie zakres ruchu będzie najważniejszą składową, w drugiej kolejności jego stabilność. Stawy te będą od siebie zależne i kiedy jeden będzie tracił swoją funkcję główną, w odpowiedzi również utraci ją drugi. Brzmi skomplikowanie? Najłatwiej zrozumieć to na przykładzie stawu biodrowego, który powinien cechować się mobilnością. Kiedy cecha ta jest zaburzona (zmniejsza się zakres stawowy), pojawiają się kompensacyjne ruchy w odcinku lędźwiowym, który powinna cechować stabilność. W tym samym schemacie może dojść do kolejnych kompensacji stawowych. Podana koncepcja pokazuje w prosty sposób, jaki wpływ na siebie mają poszczególne stawy obwodowe. 

Kolejnym przykładem powstających zaburzeń jest założenie Thomasa W. Myersa na temat łańcuchów mięśniowo-powięziowych, które porównywane są przez niego do szyn, peronów i pociągów. Ciągłość, spójność i powiązanie powięzi z tkankami oznaczają, że jeśli w jednym miejscu pojawi się nacisk czy zwiększone napięcie – pojawi się ono we wszystkich tkankach. To właśnie ta cecha sprawia, że powięź odgrywa niezwykle ważną rolę dla wzorca ruchu oraz reakcji na zwiększony nacisk mechaniczny. Całe nasze ciało to jedność. Zarówno w przypadku fizjologicznych ruchów, np. chód czy bieganie, jak i tych patologicznych. Nieprawidłowość jednego narządu będzie miała wpływ na powiązanie z innymi stawami i mięśniami.

 

Rys. 1

 

Najnowsze teorie mechanizmów kompensacyjnych wskazują na układ nerwowy i to jak ważną rolę odgrywa on w naszym ciele. Ośrodkowy układ nerwowy steruje bowiem narządami wewnętrznymi oraz wydaje polecenia płynące z informacji receptorów naszego ciała, które znajdują się wszędzie (m.in. skóra, powięzie, mięśnie, okostna, naczynia krwionośne, nerwy). Jeśli w organizmie dochodzi do zakłóceń, informacja zostaje przekształcona i powstają błędy w informacji zwrotnej wysyłanej przez mózg. Uciążliwy stres, przeciążenia stawowe, urazy tkanek miękkich, a nawet tatuaże, piercing, blizny na ciele (również te pooperacyjne), nietolerancje pokarmowe mogą być przyczyną powstających kompensacji i patologii ciała. Następujące po sobie mechanizmy prowadzą do objawów w paradoksalnie odległych miejscach ciała, których często pacjenci nie są w stanie powiązać sami.

Dlaczego o tym czytacie, skoro miało być o stawie skokowym? Podałam jedynie trzy rodzaje założeń, według których rozwiązuję wiele problemów moich pacjentów. Dziedzina mobility została zubożona do kilku podstawowych technik oraz pracy nad powięzią. Na moje szczęście (bo dzięki temu mam pracę), a wasze nieszczęście (bo co jakiś czas musicie mnie odwiedzać) praca nad kompensacjami to żmudny proces poszukiwania słabych ogniw. Czasem mięśniowych, czasem stawowych, czasem problemów z dziedziny dietetyki czy psychologii. Najważniejszą zasadą pracy z klientem czy pacjentem jest kompleksowe podejście i poszukiwanie problemów. Dlatego kiedy mówię o stawie skokowym, często zwracam uwagę na centrum i to, jak ważne jest w procesie usprawnianie tego stawu. Istotne, aby zrozumieć, że te pozornie odległe obszary ciała mają na siebie bezpośredni wpływ. Wiele problemów w obrębie stawu skokowego zaczyna się tak naprawdę w obszarze 
kompleksu biodrowo-lędźwiowego na zasadzie powiązań, o których wspomniałam wcześniej. Nie można więc pracować jedynie nad stawem skokowym bez pracy nad biodrem czy wzmacnianiem core i odpowiednią zmianą wzorca ruchowego. Jednak w artykule przedstawię Wam kilka technik tylko dla tego stawu, które są dla mnie jak dotąd jednymi z najlepszych. 

ANATOMIA STAWU SKOKOWEGO

Anatomia stawu skokowego na pierwszy rzut oka wydaje się bardzo skomplikowana. Mnóstwo połączeń stawowych i kości. Nie jest to jednak takie trudne. Kości stopy dzielimy na:

  • kości stępu,
  • kości śródstopia,
  • kości palcó...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy