Dołącz do czytelników
Brak wyników

Odżywianie i suplementacja

20 października 2017

NR 8 (Luty 2017)

Magia witaminy B1

0 328

Na łamach naszego magazynu często publikowane są artykuły wskazujące na rolę pojedynczych mikroelementów, witamin lub – w opinii mojej lub innych autorów – stacków witaminowych pomocnych w walce z wieloma schorzeniami czy przypadłościami. Poruszaliśmy temat witaminy D3 oraz K2, rozłożyliśmy na czynniki pierwsze probiotykoterapię, wspomagaliśmy już sportowców wytrzymałościowych, a o suplementacji w MMA możemy śmiało napisać rozprawę doktorską. Zatem pojawia się pytanie – czy suplementacja to magia?

Często opisujemy wielopłaszczyznowe działanie suplementów, całą biochemię zostawiamy bardziej dociekliwym do analizy. Jednak ulegnę pokusie i rozłożę działanie tiaminy na czynniki pierwsze. Wskażę dwie jej odmiany – ostatnio bardzo popularne, czyli sulbutiaminę oraz benfotiaminę.

Tiamina – magiczny koenzym reakcji biochemicznych ludzkiego ciała

Tiamina należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie, inaczej nazywana witaminą B1 lub aneuryną, dzięki jej działaniu antyneurotycznemu – zwalczanie choroby beri-beri. Jej odkrycie oficjalnie datowane jest na 1930 r. i jest ona pierwszym związkiem chemicznym sklasyfikowanym jako witamina, jednakże znajdziemy również źródła wskazujące, że odkrywcą tiaminy jest Kazimierz Funk, polski naukowiec, który dokonał jej odkrycia w 1911 r., izolując tiaminę z otrębów ryżowych. 

W ludzkim organizmie tiamina wpływa bezpośrednio na nasze zdrowie metaboliczne, nasilając procesy przemian węglowodanów oraz pracę naszych pieców energetycznych – mitochondriów. Dzięki większej dostępności glukozy zdecydowanie poprawia się efektywność cyklu Krebsa prowadzącego do powstania związków energetycznych ATP, jest to jeden z elementów pośrednio wpływających na pracę naszego metabolizmu.

Do uzyskania formy aktywnej niezbędna jest obecność magnezu, ATP oraz aktywność pirofosfokinazy tiaminowej. Sam proces może być zaburzony poprzez brak poszczególnych składników niezbędnych do otrzymania TPP. Jak już wskazano w artykule na temat insulinooporności, magnez można nazwać magicznym pierwiastkiem, którego niedobory są wszechobecne, co więcej silny stres oksydacyjny, który będzie zarówno upośledzał zasoby magnezu ludzkiego organizmu oraz zmniejszał ilość dostępnego ATP, również będzie upośledzał przebieg całego procesu otrzymywania TPP. 

Enzym ten dostarcza pentoz do syntezy nukleotydów, które niezbędne są do budowy kwasów nukleinowych, dostarcza metabolitów o dużej energii swobodnej do szlaku glikolizy oraz może wpływać na wydajność syntezy NADPH. 

 

Ryc. 1 Biochemia Harpera Przemiany Aminokwasów
Źródło – Biochemistry for medics

 

Tiamina – koenzymem w trzech reakcjachwieloenzymatycznych

1. Dekarboksylazy ketokwasów o rozgałęzionych łańcuchach – leucyny, izoleucyny oraz waliny (Bender, 2008). Trzy aminokwasy odgrywające znaczącą rolę w regeneracji mięśniowej oraz stymulowaniu układu odpornościowego, dodatkowo BCAA przyczyniają się do obniżenia poziomu kortyzolu oraz stymulowania wydzielania testosteronu przy jednoczesnym pozytywnym wpływie na redukcję środowisk zapalnych w organizmie. 
2. Dehydrogenazy a-ketoglutarowej, w cyklu kwasu cytrynowego, odpowiedzialnego za dostarczanie energii z przemian tlenowych. 
3. Dehydrogenazy pirogronianowej – wchodzącej w skład trzech enzymów odpowiedzialnych za przekształcenie pirogronianu do Acetylo-CoA, dzięki czemu związek ten może zostać włączony do cyklu kwasu cytrynowego. Jest to punkt łączący szlak glikolityczny z cyklem kwasu cytrynowego, prowadzący do powstania ATP. 

 

Ryc. 2 Przemiana tiaminy do TPP – aktywacja tiaminy
Źródło – Biochemistry for medics

 

Difosforan tiaminy bierze udział również w szklaku pentozofosforanowym, gdzie pełni funkcję koenzymu transketolazy. Produktem przemian tego szlaku jest NADPH, który niezbędny jest do syntezy steroidów w jądrach, nadnerczach czy jajnikach. Dodatkowo bierze udział w syntezie kwasów tłuszczowych w tkance tłuszczowej, wątrobie oraz gruczołach mlekowych.

Tiamina jest witaminą niezbędną dla sportowców, nie tylko ze względu na istotną rolę odgrywaną w przemianach węglowodanów oraz w powstawaniu tak istotnych hormonów jak testosteron czy estrogen. Suplementacja pirofosforanem tiaminy wykazuje istotny wpływ na zmniejszenie wytwarzania kwasu mlekowego po zakończonym wysiłku zarówno u sportowców wyczynowych, jak i osób prowadzących umiarkowaną aktywność fizyczną. Można więc zwrócić uwagę na jej pozytywny wpływ ograniczający czas niezbędny do uzyskania całkowitej regeneracji oraz zmniejszenia DOMS-ów po zakończonym treningu. 

Benfotiamina – lepsza kuzynka tiaminy

 

Ryc. 3 Szlak tlenowy i beztlenowy przemian pentoz Biochemis...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy