Dołącz do czytelników
Brak wyników

Odżywianie i suplementacja

12 października 2017

NR 4 (Czerwiec 2016)

Neuroprzekaźniki początek drogi do sukcesu

0 46

Żyjemy w czasach, w których przekazywanie informacji jest gwarancją sukcesu. Wielkie firmy zatrudniają setki kurierów tylko po to, aby wszystkie dokumenty były dostarczone na czas. Sportowcy rozszerzają swoje kadry trenerskie, aby współpracować z wieloma specjalistami, którzy poinformują ich o trudnościach lub kwestiach, które wymagają poprawy, dzięki czemu sportowcy mogą wejść do ścisłej światowej czołówki.

Wysyłamy dziesiątki e-maili, wiadomości SMS dziennie, odbieramy dziesiątki telefonów i przekazujemy niemal niezliczoną ilość ważnych lub mniej ważnych wiadomości każdego dnia. Statystyczny Kowalski przetwarza dziennie tysiące informacji, począwszy od tych istotnych – związanych z projektem na wczoraj od szefa, aż po te mniej ważne, np. że po raz trzydziesty w tym tygodniu Kowalski wraca się do domu, żeby sprawdzić, czy na pewno zamknął drzwi albo wyłączył żelazko, a wracając do domu, i tak zapomni o tym, że skończyło mu się mleko kokosowe do bulletproofa. 

Wszystko ma jednak wspólny początek i koniec – mózg, neurony i neurotransmitery

Ludzki mózg składa się prawie z 86 mld neuronów, których głównym zadaniem jest przewodzenie informacji w postaci sygnału energetycznego. Neurony komunikują się między sobą za pomocą chemicznych przekaźników, które nazywamy neurotransmiterami. Główną rolą neuroprzekaźników jest regulowanie naszego nastroju, zachcianek, uzależnień, energii czy snu. To one są odpowiedzialne za zdolność skupienia, koncentracji, zapamiętywania oraz radzenia sobie ze stresem. Dzięki genetycznemu programowaniu jesteśmy nastawieni w naszym życiu na walkę – 10 tys. lat temu wyznacznikiem sukcesu było to, jak dużo mięsa mężczyzna przyniósł na kolację. Rano budziły go promienie słoneczne, które „informowały” organizm o zaprzestaniu wydzielania melatoniny, aby poziom uśpionego kortyzolu wzrastał, dzięki czemu paleo-Kowalski był gotowy do działania, łapał włócznię i wyruszał na polowanie. Dzisiaj korpo-Kowalski – stymulowany hektolitrami kofeiny, drożdżówkami, napojami energetycznymi – jest tak rozbity, że pijąc piąte espresso, które już nie dostarcza „kopa”, szykuje kolejny projekt dla szefa, któremu nagle się przypomniało, że jutro jest ważne spotkanie z nowym klientem. Chroniczny stres, choroby autoimmunologiczne, zła dieta, toksyny środowiskowe, leki, suplementy, alkohol, nikotyna czy kofeina doprowadzają do zaburzenia równowagi neuroprzekaźników, przez co obserwujemy tak wielu ludzi mających problemy ze snem, skupieniem, nauką, motywacją. Za to wszystko odpowiedzialne są rozprogramowane neuroprzekaźniki.

Najważniejsze neurotransmitery:

  • Serotonia
  • Dopamina
  • Acetylocholina
  • GABA

Fantastyczna czwórka

Wyróżniamy wiele rodzajów neuroprzekaźników, jednak najlepiej są nam znane: serotonina, dopamina, GABA, adrenalina, noradrenalina, acetylocholina, kwas glutaminowy i histamina. Neurotransmitery mogą działać pobudzająco lub uspokajająco na układ nerwowy. Serotonina, GABA i endomorfiny działają uspokajająco, natomiast adrenalina, noradrenalina, histamina czy kwas glutaminowy będą działały pobudzająco, a dopamina i acetylocholina mogą być pobudzające lub inhibitujące. 
Wiele suplementów wspomagających balans neurotransmiterów zawiera takie składniki jak aminokwasy, zioła, witaminy, które mają na celu przyspieszenie produkcji jednego lub wielu neuroprzekaźników. Problem w takim podejściu polega na tym, że bez wiedzy, który z naszych przekaźników jest w nadmiarze lub niedoborze, możemy doprowadzić do pogorszenia sytuacji i jeszcze większego zaburzenia balansu między poszczególnymi przekaźnikami. Wszystkie neurotransmitery pełnią istotną funkcję, stąd też należy dbać o poziom wszystkich z nich. Jednak do „fantastycznej czwórki” możemy zaliczyć serotoninę, dopaminę, GABA oraz acetylocholinę.

Suplementacja zwiększająca poziom serotoniny:

  • kurkumina,
  • kwasy omega-3,
  • różeniec górski,
  • magnez,
  • l-teanina,
  • SAM-e – istotne ze względu na zaburzenia metylacji, której jedną z ról jest regulowanie neurotransmiterów,
  • Kava,
  • St. John’s wort (dziurawiec zwyczajny).

Serotonina – być szczęśliwym

Serotonina to jeden z najważniejszych neurotransmiterów związanych z uczuciem szczęścia. Nazywamy ją molekułą szczęścia, ponieważ wiele badań wykazało jej istotną rolę w regulowaniu dobrego nastroju. Serotonina pełni istotną funkcję w poprawnej pracy mózgu, regulacji nastroju oraz przyczynia się do powstania uczucia umysłowego dobrostanu. Jej niedobory mogą być powodem depresji, niepokoju, problemów ze snem, niskiego libido oraz upośledzonego trawienia. Niski poziom serotoniny możemy odnotować w przypadku wielu jednostek chorobowych, takich jak: anoreksja, bulimia, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, choroba dwubiegunowa, depresja czy bezsenność. Zaskakujący jest fakt, że choć serotonina najważniejszą swoją funkcję pełni w mózgu, to jej naturalnym „magazynem” są jelita, w których przechowywane jest ok. 95% tego związku. Serotonina pochodzenia jelitowego nie może być wykorzystywana przez mózg, ponieważ jest zbyt dużą cząsteczką. Z tego powodu wielu naukowców uznaje serotoninę również za hormon, a nie tylko za jeden z neuroprzekaźników. Obecnie prowadzi się wiele badań nad wpływem serotoniny na pracę jelit, ponieważ zagadnienie to stanowi ciągle jedną z większych tajemnic, jakie skrywa przed nami ludzki organizm. Możemy spodziewać się wielu informacji na ten temat, ponieważ paradigm shift – pewna zmiana paradygmatu odwróciła wiele dotychczasowych dogmatów „do góry nogami”.     

Podstawowymi objawami, które mogą nakierować nas na niski poziom serotoniny, są: binge eating, napady głodu – szczególnie ukier...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy