Dołącz do czytelników
Brak wyników

Trening

2 lipca 2018

NR 16 (Czerwiec 2018)

Objaw skrzyżowania dolnego cz. 2

0 327

Siedzący tryb życia z ograniczonym poziomem aktywności fizycznej to główna przyczyna powstawania objawu skrzyżowania dolnego. Czym zatem jest samo skrzyżowanie dolne i czego dotyczy, a także w jaki sposób może się objawiać?

Wpoprzedniej części opisywałem objaw skrzyżowania górnego. Myślę, że to dobry moment, by o tym wspomnieć, zwłaszcza że OSD (objaw skrzyżowania dolnego) często jest bezpośrednio związany z OSG (objawem skrzyżowania górnego). Wracając do odpowiedzi na pytanie dotyczące ogólnej charakterystyki OSD, nasuwa się kilka odpowiedzi. Precyzyjną, książkową będzie odpowiedź, że objaw skrzyżowania dolnego to wada postawy wyraźnie widoczna w płaszczyźnie strzałkowej. Lżejsza definicja przedstawia OSD jako zaniedbanie, formę adaptacji naszego ciała do warunków, w jakich przebywa, i czynności, jakie wykonuje. Identycznie jest w przypadku OSG. Ponownie, aby lepiej zrozumieć temat, zatrzymajmy się na chwilę przy charakterystyce  kręgosłupa. Z poprzedniego artykułu wiemy już, że występują dwie fizjologiczne krzywizny kręgosłupa, takie jak lordoza oraz kifoza. Każde z tych „wygięć” ma swoje normy.

Odstępstwa od normy – hyperlordoza

Jak wiemy, od norm występują różnego rodzaju odstępstwa – i właśnie taka sytuacja widoczna jest przy objawie skrzyżowania dolnego. Odstępstwo dotyczy bezpośrednio odcinka lędźwiowego kręgosłupa, choć nie tylko, ale w głównej mierze sprawa dotyczy właśnie tego segmentu  kręgosłupa. Co dzieje się zatem z odcinkiem lędźwiowym? Otóż dochodzi do pogłębienia fizjologicznej lordozy – zjawisko to nazywamy hyperlordozą. Wszystkie zmiany, które dotyczą ustawienia naszego kręgosłupa, są związane z nieprawidłowo funkcjonującym układem mięśniowym. Co należy przez to rozumieć? Wróćmy jeszcze raz do opisu OSG i znaczenia równowagi napięciowej między przednią a tylną częścią ciała – identyczna sytuacja występuje w przypadku OSD. Między mięśniami brzucha, pleców, zginaczami stawu biodrowego, a także jego prostownikami występuje zaburzenie napięciowe. Pewna partia mięśni jest nadmiernie napięta, z kolei pozostałe grupy nie są wystarczająco aktywne. Na początku wspomniałem też o związku między objawem skrzyżowania górnego a objawem skrzyżowania dolnego. Jak wiemy, nasze ciało działa na zasadzie kompensacji – wszystkie braki muszą zostać wyrównane. Jeśli dochodzi do zaburzeń napięciowych, nieprawidłowego ustawienia ciała w jednym z segmentów naszego ciała, wówczas gdzieś te braki muszą być wyrównane. Często występuje sytuacja połączenia OSG i OSD, co w konsekwencji prowadzi do wystąpienia pleców wklęsło-wypukłych. 

Grupia ryzyka

Szczególnie osoby, które nie są aktywne fizycznie i które prowadzą siedzący tryb życia. Znowu jest to sytuacja, kiedy wysiłek fizyczny jest środkiem zapobiegawczym i lekarstwem w walce z wadami postawy. Brak ruchu połączony z nadwagą i złym sposobem odżywiania się to główne czynniki predysponujące do wystąpienia objawu skrzyżowania dolnego. Warto zwrócić również  uwagę na brak ergonomii pracy. Godziny spędzane w podróży lub przy biurku oraz praca przy komputerze wymagają od nas pozycji siedzącej. W czasie takiej pracy w znacznym stopniu „wyłączamy” nasze mięśnie. Co należy przez to rozumieć? Otóż prawidłowa, wyprostowana pozycja wymaga od nas wysiłku, a dokładniej – większego wydatku energetycznego (kontrola napięcia mięśni w celu utrzymania prawidłowej pozycji). Zgarbiona, nieprawidłowa pozycja to nic innego jak ucieczka od wysiłku. Zdecydowanie łatwiejszym zadaniem dla naszego ciała jest szukanie pozycji, w której odciążymy mięśnie, zamiast utrzymywać ciągłe napięcie niezbędne do utrzymania poprawnej pozycji. Odciążanie mięśni, niestety, niesie za sobą negatywne skutki. W momencie przybierania złej pozycji podczas siedzenia nasze mięśnie, np. zginacze stawu biodrowego, mają tendencję do nadmiernego napinania się i skracania. Jest to dla nich idealna sytuacja, biorąc pod uwagę kilkugodzinne ustawienie stawu biodrowego w zgięciu. Wiele osób zastanawia się nad stosowaniem profilowanych krzeseł czy piłkami typu fitball. Jak najbardziej, jest to dobre rozwiązanie. Należy jednak pamiętać, że to jedynie forma pomocy, a nie „narzędzie”, które w pełni nas odciążą. Profilowane krzesła w dalszym ciągu wymagają naszego czynnego udziału w trakcie siedzenia. Używając piłki typu fitball, nadal można siedzieć w nieprawidłowy sposób. Z tych wszystkich możliwości pomocniczych warto korzystać, ale należy pamiętać, że jest to swoisty suplement. W takim razie o czym należy pamiętać? Przede wszystkim warto wziąć pod uwagę prawidłowe, podstawowe zasady w zakresie ergonomii stanowiska pracy. Należy utrzymywać zasadę 90° zgięcia: zgięcie stawów biodrowych 90°, stawów kolanowych 90° oraz skokowych. Przedramiona powinny swobodnie leżeć na biurku, podparte. Stawy łokciowe zgięte pod kątem 90°, plecy wyprostowane. Monitor ustawiony centralnie na wysokości wzroku. Oto jak w skrócie powinna wyglądać prawidłowa praca przy komputerze.

Charakterystyczne symptomy objawu skrzyżowania dolnego

Podstawowym objawem jest ból odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Biorąc pod uwagę zjawisko kompensacji, możemy odczuwać także ból w innych segmentach naszego ciała. Nie zawsze przyczyna jest tam, gdzie występuje sam ból. Dodatkowo musimy brać pod uwagę obniżone napięcie mięśni brzucha. Mięsień prosty brzucha jest najsilniejszym antagonistą prostowników. W przypadku objawu skrzyżowania dolnego jest on osłabiony, zatem nasze powłoki brzuszne są w jakimś stopniu bardziej narażone na kontuzje. Specyficzne ustawienie kręgosłupa (wypięte pośladki, wypięty brzuch, lekko pochylona sylwetka) jest charakterystyczne w OSD. W trakcie treningu osoba ćwicząca może odczuwać dyskomfort w odcinku lędźwiowym. Nadmiernie napięte prostowniki będą mocno reagowały nawet podczas ćwiczeń, w których nie będą bezpośrednio zaangażowane (np. w czasie  wyciskania żołnierskiego). Należy pamiętać, że odcinek lędźwiowy kręgosłupa to fragment najmocniej „bombardowany” kompensacjami w trakcie treningu! Przykładowo: nadmierne mostkowanie przy wyciskaniu ciężaru (klatka piersiowa), przodopochylenie miednicy podczas wykonywania przysiadów, brak stabilizacji centralnej, cierpi odcinek lędźwiowy, zbyt duże odchylenie w  przyciąganiach wyciągu poziomego, „wyprost przez wygięcie” przy martwych ciągach, „bujanie” ciałem przy treningu bicepsów, brak odpowiedniego napięcia przy takich ćwiczeniach jak plank itp., brak kontroli mięśni brzucha przy wyciskaniu żołnierskim, „nadmierne wygięcie pleców” z wypięciem luźno ustawionego brzucha. To wszystko również przyczynia się do powstawania przodopochylenia miednicy oraz i dyskomfortu związanego z bólem odcinka lędźwiowego.

Ważne mięśnie w objawie skrzyżowania dolnego

Mięsień biodrowo-lędźwiowy składa się z mięśnia lędźwiowego większego, mięśnia lędźwiowego mniejszego i mięśnia biodrowego. Mięsień lędźwiowy większy jest to mięsień zlokalizowany między odcinkiem lędźwiowym kręgosłupa a krętarzem mniejszym kości udowej. Należy do tylnej ściany jamy brzusznej. Jego przyczepy to kręgi piersiowe, kręgi lęd...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy