Dołącz do czytelników
Brak wyników

Trening

14 maja 2018

NR 15 (Kwiecień 2018)

Objaw skrzyżowania górnego
wady postawy w treningu personalnym

0 372

Temat chorób cywilizacyjnych XXI wieku jest coraz bardziej dostrzegany oraz brany pod uwagę w życiu codziennym przeciętnego, niekoniecznie aktywnego fizycznie, Polaka. Niestety, sama świadomość, że takowe zmiany występują, często nie wystarcza. Trudno też wymagać od kogoś, kto nie jest związany z branżą fitness, fachowej wiedzy. Natomiast stare, wszystkim dobrze znane porzekadło mówiące o tym, że lepiej zapobiegać niż leczyć, dotyczy również naszego szeroko pojętego aparatu ruchu.

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • czy osoby borykające się z problemem bólowym kręgosłupa powinny rozpocząć współpracę z trenerem personalnym, 
  • jaką wiedzę powinien posiadać trener, by być w stanie przeprowadzić rzetelną analizę postawy swojego klienta,
  • jak w przypadku objawu skrzyżowania górnego powinien zostać skonstruowany program treningowy, a także co powinno stać się jego priorytetem.
  • Na szczęście w przypadku wad postawy sama aktywność fizyczna jest zarówno środkiem zapobiegawczym, jak i lekarstwem. 

Czym właściwie jest objaw skrzyżowania górnego? 

Objaw skrzyżowania górnego (dalej: OSG), inaczej określany jako plecy okrągłe, jest tzw. zespołem posturalnym. Natomiast zespoły posturalne to nic innego jak wady postawy. Aby scharakteryzować OSG, trzeba zacząć od charakterystyki norm w odniesieniu do postawy. Plecy okrągłe bezpośrednio dotyczą „kondycji” naszego kręgosłupa. Kręgosłup traktowany jako „słup” kostny, fundament naszej postawy w płaszczyźnie czołowej tworzy prostą linię. W płaszczyźnie strzałkowej natomiast widzimy fizjologiczne krzywizny, takie jak lordoza czy kifoza. „Esowaty” kształt kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej jest jak najbardziej normą fizjologiczną. Analizując kręgosłup odcinkowo, wyróżniamy lordozę szyjną, kifozę piersiową, lordozę lędźwiową oraz kifotyczne zakończenie kręgosłupa odcinkiem krzyżowo-guzicznym.

Kręgosłup pełniący funkcję ochronną dla rdzenia kręgowego, podporową, amortyzującą oraz umożliwiającą ruch potrzebuje wyżej wymienionych norm fizjologicznych. Wcześniej wspomniana kifoza, a także lordoza, mają natomiast tendencje do „pogłębiania się”. Dochodzi wtedy do sytuacji pojawienia się „hyperkifozy” lub „hyperlordozy”. Niestety, to już jest ustawienie kręgosłupa w pozycji afizjologicznej. 

Jak dochodzi do objawu skrzyżowania górnego? 

Można powiedzieć, że powstanie objawu skrzyżowania górnego jest pewnym rodzajem „zaniedbania”, ale przede wszystkim jest to odpowiedź adaptacyjna naszego ciała na środowisko, w którym przebywamy, czy też odpowiedź na czynności, które wykonujemy. Co należy przez to rozumieć? W momencie kiedy nie dbamy czy też przestajemy kontrolować naszą postawę, nasz układ mięśniowy dostaje niejako „przepustkę” do „łapania” nadmiernego napięcia mięśniowego w niektórych segmentach naszego ciała. Nadmierne napięcie poszczególnych mięśni wpływa bezpośrednio na układ kostny. W ten oto sposób nasz kręgosłup „poddaje” się nadmiernemu wygięciu. 

Okrągłe plecy – na co zwrócić uwagę?

W szczególności musimy zwrócić swoją uwagę na odcinek piersiowy kręgosłupa, szyjny, a także lędźwiowy oraz na klatkę piersiową. Skąd taka rozbieżność, jeśli problem dotyczy odcinka piersiowego kręgosłupa? Należy pamiętać, że odcinki kręgosłupa są ze sobą ściśle sprzężone. Nie da się wykonać ruchu rotacji, wyprostu czy też zgięcia kręgosłupa, uruchamiając czy też angażując tylko odcinek piersiowy kręgosłupa. Wszystkie te ruchy zachodzą dzięki wspólnej pracy każdego z segmentów. 

Kto zatem będzie znajdował się w grupie ryzyka? Wszystkie osoby prowadzące siedzący tryb życia czy też pracy. Osoby, które nie będą aktywne fizycznie czy też sportowo. Najbardziej niepokojące jest to, że wady postawy nie są już zarezerwowane dla żadnej grupy wiekowej. OSG widoczny jest w przypadku dzieci, jak i osób dorosłych. Szybka i skuteczna interwencja w przypadku zarówno dzieci jest kluczowa, tak jak w przypadku dorosłych, z tym że utrwalone schematy, przyzwyczajenia, wiele lat funkcjonowania w złej pozycji, w złym ustawieniu kręgosłupa wymaga od nas nierzadko ogromu pracy. 

Jakie mięśnie potrzebują szczególnej uwagi?

Nadmiernie napięte mięśnie oraz brak kontroli mięśniowej nadaje naszemu kręgosłupowi charakterystyczny kształt. Na jakie więc mięśnie należy zwrócić szczególną uwagę? 

Przede wszystkim na mięśnie klatki piersiowej, naramienne, dwugłowe ramienia, mięśnie grzbietu oraz odcinka szyjnego kręgosłupa. Ponownie, aby lepiej zrozumieć temat, przeanalizujmy anatomię wyżej wymienionych mięśni. 

Mięśnie klatki piersiowej, przede wszystkim mięśnie piersiowe większe zlokalizowane w przedniej części klatki piersiowej, przyjmują charakterystyczny trójkątny kształt. Mięsień piersiowy większy możemy podzielić na trzy części: część obojczykową, zlokalizowaną bezpośrednio pod obojczykiem, część mostkowo-żebrową – jest to niejako „środek” klatki piersiowej, oraz część brzuszną – obszar mięśnia piersiowego większego zlokalizowany tuż nad mięśniami brzucha. Mięśnie naramienne obejmujące staw ramienny również możemy podzielić na trzy części czy też aktony. Część przednią – inaczej obojczykową, część środkową – inaczej barkową oraz akton tylny, inaczej grzebieniowy. Mięśnie dwugłowe ramienia – inaczej bicepsy, składają się z dwóch głów: głowy krótkiej oraz długiej. Mięsień ten odpowiedzialny jest za ruch zgięcia w stawie łokciowym, a także bierze udział w ruchu zgięcia stawu ramiennego. Analizując mięśnie grzbietu zlokalizowane w obszarze odcinka piersiowego kręgosłupa, nie możemy zapomnieć o bardzo istotnym mięśniu, jakim jest mięsień czworoboczny. Mięsień czworoboczny jest to mięsień również dzielący się na trzy części, z tym że każda z nich charakteryzuje się inną funkcją. Duży mięsień znajdujący się w okolicy karku, obszaru między łopatkami, a także pod nimi tuż przy kręgosłupie, dzieli się na następujące części: część zstępująca – jest ona zlokalizowana w okolicy karku, funkcją tej części mięśnia czworobo cznego grzbietu jest unoszenie obręczy barkowej. Druga z trzech części mięśnia czworobocznego znajduje się bezpośrednio pomiędzy łopatkami. Jest to część poprzeczna, a jej funkcją jest przybliżanie łopatek ku sobie, tudzież do kręgosłupa. Trzecia część mięśnia czworobocznego to część wstępująca, zlokalizowana w obszarze piątego oraz dwunastego kręgu piersiowego. Funkcją tej części jest obniżanie obręczy barkowej. Każdy z wyżej wymienionych mięśni charakteryzuje się specyficzną funkcją. W przypadku klatki piersiowej mamy do czynienia z następującymi ruchami: przywiedzenie, rotacja wewnętrzna oraz udział w zgięciu stawu ramiennego. Specyficznym ruchem dla mięśni klatki piersiowej jest też ruch przywodzenia horyzontalnego. Mięśnie naramienne pełnią różne funkcje: zginają, odwodzą, a także prostują ramię w stawie ramiennym. Mięsień czworoboczny grzbietu niejako jest odpowiedzialny za kondycję zarówno odcinka szyjnego, jak i piersiowego kręgosłupa. Biorąc pod uwagę punkty przyczepu tego mięśnia, takie jak: kość potyliczna, wyrostki kolczyste C1–C7, koniec barkowy obojczyka, wyrostki kolczyste Th1–Th4, wyrostek barkowy łopatki, wyrostki kolczyste Th5–Th12 oraz grzebień łopatki – śmiało można zaryzykować to stwierdzenie. 

 

Nadmierne napięcie poszczególnych mięśni wpływa bezpośrednio na układ kostny. W ten oto sposób nasz kręgosłup „poddaje” się nadmiernemu wygięciu.

 

Analizując funkcję poszczególnych wyżej wymienionych mięśni, dochodzimy do wniosku, że pomiędzy nimi musi pozostać tak zwana równowaga napięciowa. Oczywiście jest to tylko zarys anatomii potrzebny do lepszego zrozumienia objawu skrzyżowania górnego. Wracając do balansu napięciowego, możemy przyjąć, iż 50% napięcia w celu stabilizacji naszej postawy powinno przypadać na przednią część tułowia, natomiast pozost...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy