Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie i sprawność

18 października 2017

NR 6 (Październik 2016)

Podstawowe badania krwi dla sportowca
cz. II

0 63

W poprzednim numerze możecie znaleźć pierwszą część artykułu na temat podstawowych badań osób aktywnych fizycznie, a także informacje na temat higieny badań oraz omówienie celowości wykonywania badań morfologii krwi, lipidogramu i gospodarki cukrowej. W tym artykule skupimy się przede wszystkim na badaniu moczu, diagnostyce wątroby, nerek oraz omówimy testy przetrenowania organizmu sportowca. Warto również przyjrzeć się pracy hormonów płciowych oraz nadnerczy. Te tematy zostały już omówione w poprzednich numerach „Body Challange”.

BADANIE OGÓLNE MOCZU

Według definicji jest analizą próbki moczu pod względem jego właściwości fizycznych, chemicznych i obrazu mikroskopowego. Pozwala ocenić pracę układu moczowego, ale również zaburzenia związane z innymi narządami z uwagi na fakt, że nerki filtrują i oczyszczają krew pochodzącą z całego organizmu. Istotny jest sposób zbierania materiału do badania. Próbka powinna pochodzić z pierwszego porannego moczu, a ostatnie płyny powinny być przyjmowane przez pacjenta na ok. 8 godzin wcześniej. Należy również pamiętać o dobrym wypoczynku przed badaniem, intensywny wysiłek fizyczny dzień wcześniej może prowadzić do otrzymania białkomoczu lub krwiomoczu w badaniu! 

Odchylenia od wyżej wymienionych norm mogą świadczyć o szeregu różnych zaburzeń i nieprawidłowej eliminacji odpadów z naszego organizmu. Jeżeli Twój mocz zmienił kolor, a nie jadłeś wcześniej sporych ilości buraków, jagód czy porzeczek, to warto zainteresować się, 

jakie mogą być tego przyczyny. Różowawa barwa może świadczyć o obecności krwi w moczu związanej z infekcjami dróg moczowych, kamieniami w nerkach lub rzadziej nowotworem. Przezroczysty mocz jest skutkiem dużej ilości wypijanej wody, nie jest to powód do niepokoju, pod warunkiem że nie utrzymuje się przewlekle. Jeśli Twój mocz jest biały, mleczny i równocześnie w badaniu stwierdzona zostanie obecność leukocytów czy bakterii, świadczy to o infekcji układu moczowego. O odwodnieniu natomiast świadczyć będzie mocz pomarańczowy lub silnie pomarańczowy. Może być również konsekwencją intensywnego treningu lub przegrzania organizmu. Jeżeli jednak po odpowiednim nawodnieniu problem nie znika, wówczas należy skontaktować się z lekarzem, ponieważ może to świadczyć o problemach z przysadką lub krwiomoczem. Zielonkawy mocz może być skutkiem zjedzenia szparagów. Jeśli natomiast towarzyszą mu równocześnie ból, pieczenie lub częstomocz, wiąże się to najprawdopodobniej z zakażeniem bakteryjnym układu moczowego. Przyjmowanie witamin z grupy B skutkuje często fluorescencyjnie żółtą barwą moczu, za co odpowiedzialna jest witamina B2 i nie jest to powód do niepokoju. Pieniący się lub mętny mocz i równoczesna obecność w nim białka może być konsekwencją cukrzycy, nadciśnienia tętniczego lub zakażeń układu moczowego, chorób nerek i problemów metabolicznych, co należy skonsultować z lekarzem. 

Jeżeli Twój mocz nie pachnie fiołkami, to bardzo dobrze. Zawiera on wiele ubocznych produktów przemiany materii, które nadają mu charakterystyczny zapach. Jeżeli jednak jest bardziej intensywny niż zwykle, a nie jadłeś szparagów lub czosnku, może być to wynik odwodnienia i intensywnego treningu. Zapach przypominający zgniłe jajo może wiązać się z nadmiernym rozwojem bakterii w układzie moczowym. W przypadku niewyrównanej cukrzycy zapach moczu może być lekko słodki/owocowy. Jednocześnie obserwujemy obecność ketonów w moczu. Ketony w moczu występować mogą u sportowców stosujących dietę ketogeniczną. Należy podkreślić, że obecność ketonów w moczu nie jest dobrym markerem stanu ketozy. Ważniejszym wskaźnikiem jest pomiar ketonów we krwi. Ketony w moczu mogą pojawiać się przy nieodpowiednio zbilansowanej diecie białkowo-tłuszczowej, źle kontrolowanej cukrzycy, w przypadku głodzenia (anoreksja, bulimia) oraz u alkoholików. 

U sportowców ważnym parametrem oznaczanym w moczu jest również mioglobina. Jest to białko charakterystyczne dla mięśni szkieletowych i może pojawiać się w moczu w przypadku zapalenia mięśni, urazów lub po intensywnych treningach. Badanie ogólne moczu jest stosunkowo tanie i ,,bezinwazyjne”, a na jego podstawie można się sporo dowiedzieć na temat funkcjonowania organizmu sportowca. 

 

Tab. 1. Cechy prawidłowego badania moczu u sportowców
CECHY FIZYCZNE
Barwa

jasnosłomkowa do żółtej

Przejrzystość

przejrzysty

Zapach

charakterystyczny

Odczyn pH

4,5–8 (najczęściej 6,5)

Ciężar właściwy

1,015–1,030 kg/l

CECHY BIOCHEMICZNE

Białko

nieobecne/ujemne

Glukoza

nieobecna

Związki kreatynowe

nieobecn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy

    Emilia Ptak

    Dietetyk ze specjalnością dietetyki klinicznej oraz sportowej. Ukończyła studia licencjackie i magisterskie na kierunku dietetyka w Collegium Medicum UMK Bydgoszcz. Współzałożycielka Poradni MedFood. Jest szkoleniowcem dla wielu firm zewnętrznych. W MedFood prowadzi nie tylko pacjentów, ale również szereg autorskich szkoleń i webinariów. Pisze artykuły dla cenionych czasopism branżowych. Występuje na licznych wydarzeniach i konferencjach dietetycznych. Wielokrotnie brała udział w akcjach profilaktycznych promujących zdrowie, np. „Polko, bądź zdrowsza”. Na bieżąco bierze udział w szkoleniach, nieustannie poszerzając swoją wiedzę.

    Paulina Ihnatowicz

    Dietetyk ze specjalnością dietetyki klinicznej oraz sportowej. Ukończyła studia licencjackie i magisterskie na kierunku Dietetyka w Collegium Medicum UMK Bydgoszcz. Dodatkowo uzyskała tytuł licencjata na kierunku Administracja Zdrowiem Publicznym. Współzałożycielka Poradni MedFood. Obecnie studiuje online na uczelni amerykańskiej Functional Medicine University. Od drugiej połowy 2017 roku rozpoczyna doktorat z dietetyki. Jest szkoleniowcem dla wielu firm zewnętrznych. W MedFood prowadzi nie tylko pacjentów, ale również szereg autorskich szkoleń i webinariów. Pisze artykuły dla czasopism branżowych. Występuje na najważniejszych wydarzeniach i konferencjach dietetycznych. Podejmowała współpracę przy wielu projektach promujących zdrowy styl życia. Była prezesem Stowarzyszenia Propagatorów Zdrowia “Medella”, nabierając doświadczenia dietetycznego np. w warsztatach żywieniowych dla dzieci przedszkolnych. Na bieżąco bierze udział w szkoleniach, stale rozszerzając swoją wiedzę.