Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie i sprawność , Otwarty dostęp

13 lutego 2020

NR 26 (Luty 2020)

Powrót do treningu po antybiotykoterapii

237

Sezon zimowy w pełni, w związku z tym wzrasta ryzyko zachorowania na różnego rodzaju jednostki chorobowe, np. zapalenie płuc czy oskrzeli bądź angina, podczas których zachodzi potrzeba włączenia antybiotyku. Pytanie, jak w pełni zdrowia wrócić do treningu po antybiotykoterapii, zadaje sobie wiele osób, które doświadczyły tego problemu. Rutynowo stosowane antybiotyki są powiązane z urazami ścięgien, zaburzeniami rytmu serca, biegunką, nadwrażliwością na światło, problemami z chrząstką stawową i zmniejszoną wydolnością organizmu.

Wiele badań potwierdza obecnie koncepcję, że istnieje związek między ćwiczeniami a rozwojem infekcji górnych dróg oddechowych. Umiarkowane ćwiczenia wydają się nadawać względną odporność na infekcje. Tymczasem skrajności, czyli prowadzenie siedzącego trybu życia lub intensywne ćwiczenia, mogą mieć szkodliwy wpływ na stan układu odpornościowego. Dokładny mechanizm tego efektu nie jest dobrze poznany, a dalsze badania są wskazane. W celu zminimalizowania ryzyka infekcji zaleca się unikanie przetrenowania, chronicznego zmęczenia, nieodpowiedniej ilości i jakości snu, złego odżywiania i stresu psychicznego. Sportowcy, którzy trenują w dużych grupach lub często podróżują, muszą być świadomi zwiększonego ryzyka chorób zakaźnych.

W trakcie choroby sportowcy powinni znacznie zmniejszyć objętość i intensywność treningu, dbać o odpowiednią ilość odpoczynku i utrzymać odpowiednie nawodnienie, szczególnie jeśli występuje gorączka. Sportowcy z gorączką nie powinni brać udziału w forsownych działaniach fizycznych.

POLECAMY


R e k l a m a


Co się stanie, jeśli będziemy ćwiczyć podczas choroby?

Aktywność fizyczna powoduje powstawanie mikrourazów w mięśniach, których występowanie jest naturalnym procesem uszkodzenia i naprawy. Organizm używa stanu zapalnego do sygnalizowania i rozpoczęcia naprawy szkód spowodowanych ćwiczeniami. Zapalenie jest oczywiście inicjowane i utrzymywane przez układ odpornościowy, dopóki wszystkie tkanki nie zostaną naprawione i wzmocnione. Dodatkowo stres związany z aktywnością fizyczną, w szczególności przedłużoną, podnosi poziom kortyzolu, który pomaga mobilizować zapasy tłuszczu i glukozy w organizmie w celu dostarczenia paliwa do pracujących mięśni, ale wykazuje również działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne. Kortyzon jest pochodną kortyzolu – to lek z grupy glikokortykoidów, które wykazują działanie terapeutyczne w celu zmniejszenia bólu i stanów zapalnych w określonych obszarach organizmu. Układ odpornościowy zwalcza infekcje i różnego rodzaju patogeny, które mogą spowodować chorobę. Ciężkie treningi tłumią układ odpornościowy na okres od 3 do 72 godzin.

Jeśli w trakcie trwania choroby lub bezpośrednio po jej zakończeniu pojawi się jednostka treningowa, to odwraca ona niejako uwagę układu odpornościowego od walki z infekcjami w celu naprawy mięśni. Osoba chora, która decyduje się na trening, najczęściej pogarsza swój stan zdrowia, a osoba, która zbyt wcześnie rozpocznie treningi po zakończeniu choroby, może ponownie zachorować, często ze zdwojoną siłą ze względu na osłabienie układu odpornościowego.

Intensywność treningów podczas choroby

Im wyższa intensywność treningu, tym bardziej prawdopodobne jest większe uszkodzenie mięśni. Trening oporowy, sprint, trening interwałowy o wysokiej intensywności lub trening obwodowy nie będą dobrym pomysłem podczas choroby. Trening oporowy może być dobry, pod warunkiem że powoduje mniejsze mikrouszkodzenia mięśni, dobrze sprawdzi się praca w niższych zakresach powtórzeń dla siły lub praca w niektórych wyższych powtórzeniach dla wytrzymałości, o ile objętość nie jest zbyt wysoka, u osób, które nie mają gorączki, a doskwiera im jedynie ból gardła czy kichanie.
Choroby klatki piersiowej, takie jak zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli itp. są silniejsze niż przeziębienie, dlatego podczas silnej infekcji absolutnie nie powinno się wykonywać żadnej dodatkowej aktywności fizycznej. Jednak leżenie bezczynnie może nie być korzystne. Wstawanie i przemieszczanie się, aby umożliwić przepływ krwi i wzięcie głębokiego oddechu, aby zmobilizować wydzieliny, szczególnie jeśli pojawia się wzmożony kaszel, będzie dobrym pomysłem.

Skutki uboczne podczas stosowania antybiotyków

Fluorochinolony to antybiotyki o szerokim spektrum działania, które działają bakteriobójczo na wiele bakterii Gram--ujemnych i Gram-dodatnich. Wraz ze wzrostem rozpowszechnienia stosowania fluorochinolonu stały się widoczne działania niepożądane związane z tymi lekami, między innymi urazy ścięgien, zwłaszcza ścięgna Achillesa. W 2008 r. Urząd ds. Żywności i Leków dokonał przeglądu dowodów i wydał ostrzeżenie w czarnej skrzynce dotyczące zwiększonego ryzyka zapalenia ścięgna i zerwania ścięgna. Literatura podaje, że pacjenci przyjmujący fluorochinolony mają od 3
do 6 razy większe ryzyko rozwoju zapalenia ścięgien lub zerwania ścięgna Achillesa. Jednym z proponowanych mechanizmów uszkodzenia ścięgien w środkowej części naczyniowej ścięgna Achillesa jest gromadzenie się wolnych rodników podczas procesu zapalnego wtórnego do stosowania antybiotyków. Substancje te są toksyczne dla komórek ścięgien i mogą prowadzić do martwicy. Przy częstym stosowaniu leku wydaje się również, że występują zmiany histologiczne, w tym nieprawidłowe ustawienie włókien ścięgien, zmiany torbielowate, zmiany zwłóknieniowe, hiperkomórkowość, obrzęk i neowaskularyzacja prowadzące do pro-
cesu przebudowy, który ostatecznie osłabia macierz ścięgna.

Makrolidy są popularną klasą antybiotyków stosowanych w różnych – od łagodnych do umiarkowanych – infekcjach bakteryjnych. Makrolidy i fluorochinolony mogą być związane ze zwiększonym ryzykiem arytmii komorowych i zatrzymania akcji serca. Istnieje niewielki wzrost zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych podczas stosowania azytromycyny. Wydłużenie odstępu QTc (skorygowany odstęp QT) na elektrokardiogramie może być ważne przy rozważaniu udziału w zawodach sportowych.

Biegunka związana z antybiotykami jest częstym działaniem niepożądanym wielu leków o działaniu przeciwbakteryjnym, z częstością występowania 5–39%. Biegunka może rozpocząć się gwałtownie lub od 3 do 4 tygodni po rozpoczęciu leczenia antybiotykami. Antybiotyki zaburzają normalną mikroflorę jelitową, prowadząc do proliferacji patogennych mikroorganizmów (np. Clostridium difficile) lub upośledzenia funkcji metabolicznej mikroflory. Antybiotyki o szerokim spektrum działania, szczególnie te, które wpływają na Enterobacteriaceae i bakterie beztlenowe (np. aminopenicyliny, cefalosporyny, klindamycyny), będą miały negatywny wpływ na prawidłową florę, tak samo jak antybiotyki o wysokim stężeniu w świetle jelita w przewodzie pokarmowym. Czynniki ryzyka rozwoju biegunki poantybiotykowej obejmują czas trwania, wielokrotne stosowanie i kombinację terapii przeciwbakteryjnych. Dawkowanie i droga antybiotyków zwykle nie są czynnikami ryzyka; wyjątkami są erytromycyna i beta-laktamy. Częstość występowania biegunki u dzieci wynosi 11%, z amoksycyliną-klawulanianem (23%), erytromycyną (16%), cefalosporynami (9%), makrolidami (9%). Dwa sposoby na zminimalizowanie ryzyka biegunki to ograniczenie czasu trwania leczenia do minimum i zastosowanie antybiotyku o wąskim spektrum działania. Inną metodą może być stosowanie probiotyków. Niektóre badania wykazały, że Saccharomyces boulardii może zapobiegać biegunce. Jedno badanie wykazało, że probiotyki nie pomagały w ostrej biegunce, ale raczej zapobiegały biegunce o opóźnionym początku. Analiza wrażliwości wykazała, że tylko dwa szczepy probiotyczne mogą zapobiegać biegunce poantybiotykowej: S. boulardii i Lactobacillus rhamnosus GG. Przegląd Cochrane wykazał, że probiotyki skutecznie zapobiegają AAD u dzieci.

Antybiotyki mogą powodować zmęczenie lub wpływać na wydolność sportowca. Jednak trudno jest odróżnić działanie antybiotyku od samej choroby.

Powrót do ćwiczeń

Powinien przebiegać powoli, w szczególności jeśli jesteś przyzwyczajony do ćwiczeń o wysokiej intensywności. W przypadku przeziębienia przerwa trwająca 1–2 tygodnie między powrotem do pełnego obciążenia treningowego będzie wskazana. W przypadku poważniejszych chorób, takich jak grypa lub zapalenie płuc, potrzeba co najmniej 2–3 tygodni po ustąpieniu wszystkich objawów, aby powrócić do treningów z pełną intensywnością. Ćwiczenia o wysokiej intensywności wykonane zbyt szybko mogą osłabić układ odpornościowy, a pozostające w organizmie bakterie lub wirusy mogą na nowo wywoła...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy