Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie i sprawność

14 kwietnia 2020

NR 27 (Kwiecień 2020)

Punktowa terapia przeciwbólowa zimnem

69

Terapia zimnem przeżywa obecnie swój renesans. Coraz więcej mówi się o stosowaniu zabiegów chłodzących w terapii przeciwurazowej oraz przyspieszającej regenerację kontuzji czy też zmniejszenie DOMS-ów. Krioterapia całego ciała jest szeroko stosowanym zabiegiem w medycynie sportowej. Powrót do zdrowia po urazach lub po zakończonym sezonie startowym czy sezonie treningowym to główne cele terapii.

Ostatnie badania potwierdziły działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwutleniające tej terapii, podkreślając podstawowe odpowiedzi fizjologiczne. Krioterapia to nie tylko stosowanie kriokomory, ale wszystkich metod oraz substancji, które doprowadzają do miejscowego lub ogólnoustrojowego obniżenia temperatury ciała, co następnie powoduje zmniejszenie procesów zapalnych, hamowanie bólu, przyspieszenie regeneracji. Oprócz efektów terapeutycznych wykazano, że krioterapia całego ciała stanowi strategię przeciwko szkodliwym skutkom stanu zapalnego i bolesności wywołanych wysiłkiem fizycznym. 
 

Ryc. 1. Klasyfikacja uszkodzeń mięśniowych


Miejscowe i ogólnoustrojowe terapie zimnem są szeroko stosowane w celu łagodzenia objawów różnych chorób, w tym stanu zapalnego, bólu, skurczów mięśni i obrzęków, zwłaszcza w przypadku przewlekłych stanów zapalnych wywołanych urazami czy też intensywnym wysiłkiem fizycznym. 

Stosowanie zimna – zwłaszcza miejscowo lub punktowo – jest jednym z głównych elementów zastosowania terapii zimnem. Badania przeprowadzone na irlandzkiej grupie lekarzy ratunkowych wykazały, że 73% badanych stosuje lub przepisuje zabiegi krioterapeutyczne w przypadku powstałych urazów mięśniowych lub kostno-stawowych. 

Zimno a układ kostno-stawowy 

Zdrowie kości ma zasadnicze znaczenie nie tylko dla zdrowia całego ciała, ale także w określaniu i utrzymywaniu sprawności. W sporcie zawodowym – szczególnie w sportach kontaktowych, takich jak sztuki walki czy rugby, istnieje bardzo duże ryzyko uszkodzenia układu ruchowego. Ze względu na wysoki poziom stresu fizycznego, psychicznego oraz wysokie zapotrzebowanie energetyczne u zawodowych sportowców istnieje wysokie ryzyko osteopenii oraz złamań stresowych. Zatem tak ważne jest wdrożenie metod, które będą istotnie wpływać na zmniejszenie ryzyka takich uszkodzeń oraz narzędzi medycznych sprzyjających w odzyskiwaniu i regeneracji uszkodzonego kośćca. 

Dziesięciu zawodników rugby należących do reprezentacji Włoch było poddawanych pojedynczym, codziennym sesjom krioterapii przez pięć kolejnych dni (−110°C, 2 min). Porównano ich z dziesięcioma zawodnikami, którzy ukończyli ten sam protokół treningowy bez zastosowania terapii zimnem. U zawodników, którzy stosowali zabiegi krioterapii, doszło do wzrostu potencjału osteogennego, w efekcie do szybszego powrotu do zdrowia po złamaniach oraz obniżenia ryzyka występowania uszkodzeń kostno-stawowych w trakcie sezonu właściwego. 

Jednak terapia zimnem nie ogranicza się tylko do kriokomory czy kąpieli w lodzie. Okazuje się, że stosowanie punktowej terapii zimnem w postaci sprayu czy maści również dostarcza wiele korzyści w walce ze stanem zapalnym. 
 

Ryc. 2. Fizjologiczny wpływ zimna na tkankę

Punktowa terapia zimnem

Terapia zimnem wywiera wiele fizjologicznych skutków na uszkodzoną tkankę. Głównym założeniem stosowania terapii punktowych jest obniżenie temperatury mięśni oraz skóry, co prowadzi do zmniejszenia naczyń krwionośnych poprzez aktywowanie układu współczulnego. Ograniczenie przepływu krwi wpływa na zmniejszenie obrzęków oraz spowalnia dostarczenie cytokin zapalnych do danej tkanki –
co tym samym hamuje stan zapalny.

Całość odbywa się poprzez pobudzenie receptora TRPM8, który należy do grupy receptorów termoregulacyjnych. Co więcej, miejscowe schłodzenie tkanek powoduje ich miejscowe znieczulenie, doprowadzając do miejscowego znieczulenia (neuropraksji) poprzez zmniejszenie progu aktywacji receptorów tkankowych oraz prędkości przewodzenia sygnałów bólowych. 

Na co zwrócić uwagę przy wybieraniu produktów do punktowej terapii zimnem?

Jednym z najważniejszych elementów w produktach do punktowej terapii zimnem jest mentol, który wpływa na aktywację receptorów TRPM8 odpowiedzialnych za całą kaskadę reakcji przeciwbólowych i przeciwobrzękowych. Badania przeprowadzone przez Jasona Gillisa wykazały, że stosowanie żelu z mentolem doprowadza do okresowego zmniejszenia DOMSów oraz doprowadza do generowania większej mocy przy umiejętnym zastosowaniu produktów zawierających mentol w trakcie przygotowań do startów. Co więcej, stosowanie mentolu w przypadku wystąpienia już DOMS-ów doprowadziło do zwiększenia zakresów ruchu w kończynach, które cierpiały z powodu dużego nadwyrężenia treningowego. W przypadku dobierania produktów na bóle kostno-stawowe należy zwrócić również uwagę na kilka bardzo istotnych spraw, takich jak np. MSM, czyli siarka organiczna. 

Zapalenie stawów jest zaburzeniem, które dotyka obecnie około 58 mln dorosłych w samych USA, a szacuje się, że do 2040 r. odnotujemy wzrost chorych do 78,4 mln. Zapalenie to charakteryzuje się bólem, sztywnością i zmniejszonym zakresem ruchu w odniesieniu do stawów. MSM jako mikroelement o zwiększonych właściwościach przenikalności jest powszechnie zintegrowany z innymi środkami przeciw zapaleniu stawów, w tym glukozaminą, siarczanem chondroityny i kwasem bosweliowym.

Siarka jest istotnym składnikiem chrząstki stawowej. Bardzo ważne jest dostarczanie odpowiedniej ilości siarki dla osób, które mogą cierpieć z powodów jej niedoborów lub których styl życia będzie wymagał zwiększonej podaży metioniny oraz innych aminokwasów. Ponadto, jeśli siarka jest głównym czynnikiem bioaktywnym, to korzyści obserwowane przy suplementacji MSM można porównywać z innymi związkami zawierającymi siarkę, takimi jak siarkowe aminokwasy cysteina i metionina (w wysokim stężeniu w białku serwatkowym) lub uzupełniająca N-acetylocysteina. Dlatego w przypadku zaburzeń kostno-stawowych należy również zadbać o wysoką podać protein w swojej codziennej...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy