Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp

9 kwietnia 2020

Rola polifenoli nowej generacji w wysiłku fizycznym

70

Wysiłek fizyczny ma wiele zalet, co do tego nie ma wątpliwości, ale jednocześnie warto pamiętać, że jego skutkiem ubocznym może być nadprodukcja wolnych rodników. Wzrost intensywności procesów oddychania i zwiększone zużycie tlenu przez mięśnie szkieletowe podczas wykonywania ćwiczeń fizycznych prowadzą do powstawania reaktywnych form tlenu. Stan ten definiowany jest jako stres oksydacyjny i określa zaburzoną równowagę pomiędzy działaniem wolnych rodników a zdolnością organizmu do ich neutralizacji. Reaktywne formy tlenu wykazują destrukcyjne działanie na struktury biologiczne, mogą powodować uszkodzenia komórek i tkanek, co prowadzi do poważnych zaburzeń funkcjonowania organizmu człowieka.

Naturalny system obrony przed szkodliwym działaniem wolnych rodników tlenowych stanowią przeciwutleniacze m. in. kwas askorbinowy, tokoferol, polifenole, karotenoidy oraz selen, które neutralizują reaktywne formy tlenu i zmniejszają skutki stresu oksydacyjnego. W związku z powyższym, sugeruje się, iż związki te mogą wpływać na efektywność wysiłku.

Wśród przeciwutleniaczy istotne znaczenie posiada grupa związków należących do polifenoli. Substancje te występują naturalnie w każdym produkcie roślinnym, gdyż wchodzą w skład wtórnych metabolitów roślin. Są to związki będące barwnikami roślinnymi. Charakteryzują się zróżnicowaną strukturą chemiczną i różnorodnymi właściwościami biologicznymi. Najważniejsze funkcje polifenoli to wychwytywanie wolnych rodników i ochrona przed procesami utleniania lipidów, a także działanie przeciwzapalne i przeciwmutagenne. Udowodniono także przeciwdrobnoustrojowe, przeciwmiażdżycowe i immunomodulujące działanie polifenoli.

Z punktu widzenia wysokiej aktywności antyoksydacyjnej, spośród polifenoli wyróżniają się flawonoidy. Dzięki budowie polifenolowej związki te wykazują silne właściwości antyoksydacyjne. Działają ochronnie na organizm człowieka, zapobiegając peroksydacji lipidowej i utrzymując właściwy poziom glutationu w komórkach, hamują powstawanie reaktywnych form tlenu, wychwytują rodniki lipidowe i alkoksylowe, które wywołują procesy peroksydacji lipidów oraz wykazują działanie protekcyjne wobec innych antyoksydantów, takich jak kwas askorbinowy i tokoferol.

W związku z silnie przeciwutleniającym działaniem flawonoidów można przypuszczać iż, korzystnie wpływają podczas wysiłku fizycznego, gdyż zmniejszają negatywne efekty stresu oksydacyjnego na skutek treningu. Przypuszcza się również, iż flawonoidy mogą zwiększać mechaniczną wytrzymałość tkanki łącznej właściwej, czyli ścięgien, torebek stawowych, więzadeł,  gdyż wpływają na gospodarkę kwasu hialuronowego.

Oligo-Elite jest produktem o silnych właściwościach przeciwutleniających, którego aktywnym składnikiem są wysoko wchłanialne polifenole o niskiej masie cząsteczkowej.

Polifenole są znane z działania przeciwutleniającego, jednak zazwyczaj składają się z produktów długołańcuchowych, które są słabo absorbowane przez organizm. Natomiast innowacyjny ekstrakt krótkołańcuchowych polifenoli zawiera monomery katechinowe i proantocyjanidyny o niskim ciężarze cząsteczkowym, ekstrahowane z owoców liczi (Litchi chinensis) w zastrzeżonym procesie produkcyjnym, co znacznie poprawia ich biodostępność.

Właściwości wspomnianych związków są szczególnie interesujące w dziedzinie żywienia sportowego. Intensywne ćwiczenia powodują stres cieplny związany z uwalnianiem związków prozapalnych, a także generowaniem wolnych rodników, które zwiększają stres oksydacyjny. Oba efekty są o mniejszym nasileniu u sportowców przyjmujących krótkołańcuchowe polifenole, co prowadzi do lepszej i szybszej regeneracji. Poza tym wspieranie nimi organizmu poprawia przepływ krwi do mięśni, co pozwala na lepsze usuwanie toksyn.

W badaniu przeprowadzonym w celu oceny wpływu suplementacji ekstraktem z liczi i zielonej herbaty na nastrój oraz subiektywne uczucie zmęczenia u 47 sportowców podczas 52 dni treningu lekkoatletycznego wykazano, że subiektywne postrzeganie natężenia wysiłku fizycznego (RPE) było znacząco niższe po suplementacji wymienionym ekstraktem. Wyniki te sugerują, że spożycie Oligo-Elite zmniejsza uczucie zmęczenia podczas regularnego treningu. Z kolei wyniki dotyczące zmęczenia i bólu, a uzyskane z autorskiego kwestionariusza wykazały, że  suplementacja diety Oligo-Elite znacząco poprawia wszystkie wyniki zmęczenia i osłabia uczucie trzech rodzajów bólu (ból mięśni, ból lędźwiowy i menstruacyjny) oraz odstawienie suplementacji pogarsza te parametry. Uzyskane wyniki sugerują, że suplementacja Oligo-Elite u sportowców wykazuje znaczące subiektywne pozytywne skutki, szczególnie na uczucie zmęczenia podczas regularnych treningów lekkoatletycznych, prawdopodobnie przyczyniając się do utrzymania dobrej kondycji.

Intensywnej sesji aktywności fizycznej towarzyszą odpowiedzi organizmu, które pod wieloma względami są bardzo podobne do tych wywołanych przez infekcję, posocznicę lub uraz; występuje znaczny wzrost liczby krążących leukocytów i cytokin zapalnych. Zmiany hormonalne występują również w odpowiedzi na wysiłek fizyczny, w tym wzrost stężenia kilku hormonów np. epinefryny (adrenaliny), kortyzolu, hormonu wzrostu i prolaktyny, o których wiadomo, że mają działanie immunomodulujące. Wzrost liczby krążących leukocytów i cytokin zapalnych po wysiłku jest związany z przedłużonym i intensywnym wysiłkiem wytrzymałościowym.

W kontrolowanym placebo badaniu opublikowanym w Nutrition Research and Practice i przeprowadzonym wśród młodych zdrowych mężczyzn po 4 tygodniach stosowania Oligo-Elite w przeciwieństwie do placebo wykazano znacznie większy spadek silnych markerów zapalenia (IL-1β i IL-6). Wykazano również, że ekstrakt pomaga obniżyć stężenie kortyzolu (hormonu stresu). Ponadto intensywne ćwiczenia spowodowały niewielkie zaburzenie poziomu cytokin zapalnych we krwi osób stosujących suplementację w porównaniu z grupą kontrolną. Wyniki tego badania wykazały obniżenie poziomu kortyzolu i cytokin po suplementacji powyższym, co sugeruje jego przeciwzapalne działanie.

Podsumowując, odpowiednia suplementacja diety polifenolami o potwierdzonej skuteczności może być ważnym elementem strategii żywieniowej w wysiłku fizycznym.

Przypisy