Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie i sprawność

14 maja 2018

NR 15 (Kwiecień 2018)

Smog kontra trening

418

Zanieczyszczenia powietrza to temat, któremu nie poświęcano dużo uwagi w kontekście zdrowia, jednak obecnie zaczyna on być coraz lepiej przebadany, a świadomość społeczna znacznie się zwiększyła w ostatnich latach. W poniższym artykule opiszę wpływ wdychanych toksyn na nasze zdrowie.

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

POLECAMY

  • dlaczego powietrze w Polsce jest aż tak zanieczyszczone,
  • czy można trenować na świeżym powietrzu,
  • jak zanieczyszczenia powietrza wpływają na nasze zdrowie,
  • jak minimalizować negatywne efekty zdrowotne zanieczyszczeń powietrza.

Zanieczyszczenia powietrza a zdrowie

Związek zanieczyszczeń powietrza, w tym lotnych związków organicznych (to te, które powstają w wyniku używania m.in.: farb, klejów, papierosów czy podczas procesów spalania, a więc to, co zazwyczaj kojarzy nam się z zanieczyszczeniami środowiska i powietrza) oraz nadmiaru dwutlenku węgla, jest zagadnieniem naprawdę dobrze przebadanym pod względem wpływu na nasz organizm, a liczba prac naukowych poświęconych temu zagadnieniu jest wprost ogromna.    

Zanieczyszczenia powietrza:

  • zwiększają ryzyko różnych nowotworów i są uznawane za kancerogenne, mogą przyczyniać się do chorób autoimmunologicznych, zaburzając pracę układu odpornościowego,
  • zwiększają stany zapalne na poziomie mózgu, mogą powodować neurodegenerację, upośledzać funkcje kognitywne, mogą nawet zwiększać ryzyko depresji,
  • wpływają negatywnie na działanie płuc, w tym zwiekszają ryzyko astmy,
  • zwiększają ryzyko chorób serca,
  • mogą przyczyniać się do cukrzycy typu II, zwiększać ryzyko otyłości (szczególnie u dzieci),
  • wpływają negatywnie na zdrowie skóry, wpływają negatywnie na gospodarkę hormonalną, szczególnie kobiet, a także na pracę tarczycy oraz a płodność, wpływają negatywnie na kości i zęby,
  • mogą przyspieszać starzenie,
  • oddziałują negatywnie na nerki, wątrobę, jelita oraz florę jelitową.

Dodatkowo zanieczyszczenia powietrza powodują bardzo duże koszty związane z opieką zdrowotną.

Toksyny w powietrzu

Gdy już wymieniliśmy złe skutki przebywania w miejscach o dużym zanieczyszczeniu powietrza, pewnie myślisz, że raczej Ciebie to nie dotyczy, bo nie mieszkasz blisko fabryk czy autostrad. Okazuje się jednak, że 92% ludzi na całym świecie żyje w miejscach, gdzie zanieczyszczenie powietrza przekracza normy WHO! Niestety, w Polsce zanieczyszczenie powietrza w zimie jest rekordowo wysokie na skalę całej Europy, a tak naprawdę w skali całego świata jest u nas naprawdę źle (gorzej jest np. w przemysłowych częściach Azji). Najgorsze regiony Polski pod względem zanieczyszczeń to przede wszystkim okolice Śląska, Dolnego Śląska oraz Małopolski – ogólnie cała południowo-zachodnia część Polski, ale oczywiście Warszawa też jest mocno obciążona toksynami. Na północy i północnym-wschodzie w skali kraju jest znacznie lepiej, jednak i tam w większych miastach normy są przekroczone. 

Warto też zwrócić uwagę, dlaczego w Polsce od jesieni do wiosny powietrze jest tak złej jakości. Najbardziej do tego stanu rzeczy przyczyniamy się my sami, a nie przemysł. Palenie odpadów czy słabej jakości paliwa w piecach kiepskiej jakości powoduje uwalnianie się ogromnej ilości toksyn do środowiska. To właśnie od tej kwestii powinnyśmy zacząć, wpływając na czystość powietrza. Niestety, na tę chwilę mało kto w Polsce zwraca uwagę na to, czym pali w piecu i jakiego używa pieca. 
Za najgorsze zanieczyszczenia uważa się te o najmniejszym rozmiarze, nazywane PM 2,5, czyli o średnicy nie większej niż 2,5 μm, ponieważ mogą docierać do górnych dróg oddechowych, płuc oraz przenikać do krwi. Oprócz toksyn wytworzonych przez człowieka do tej grupy zaliczają się także cząsteczki organiczne. Oczywiście większe cząsteczki także są szkodliwe, np. PM 10 (10 μm). 

Minimalizowanie ekspozycji na toksyny

Przeważnie nie możemy spontanicznie zmienić miejsca zamieszkania, dlatego musimy sobie radzić z występującym zanieczyszczeniem powietrza na różne sposoby, a okazuje się, że jest ich całkiem sporo. 

W domu warto używać dobrej jakości filtra powietrza. Nie będę tutaj polecał żadnych konkretnych modeli, ale niestety za dobrej jakości sprzęt trzeba zapłacić co najmniej kilkaset złotych. W okresie największego nasilenia zanieczyszczeń lepiej przebywać wewnątrz niż na zewnątrz, szczególnie jeżeli używamy w domu filtrów. Wydaje się to całkowicie sprzeczne z intuicją, ale jak widać przebywanie na zewnątrz wcale nie zawsze jest dla nas zdrowe. Nie powinnyśmy też za często otwierać okien. Co ważne nowe meble, farby, dywany itp. często na początku wydzielają dużo toksyn, dlatego przebywanie w mieszkaniu, gdzie wszystko jest nowe też nie będzie idealne. Nie powinnyśmy też chodzić po mieszkaniu w butach, w których chodzimy na zewnątrz – ponieważ buty „zbierają” różne toksyny, które potem możemy przenieść np. na dywany. 

Oczywiście przebywając na zewnątrz, możemy też skorzystać ze specjalnych „masek”, zwanych respiratorami. Tego typu maski, jeżeli są odpowiedniej jakości i przede wszystkim, gdy szczelnie przylegają do naszej...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy