Dołącz do czytelników
Brak wyników

Odżywianie i suplementacja

19 października 2017

NR 7 (Grudzień 2016)

Suplementacja cynkiem i jego wpływ na zdrowie

0 95

Cynk znaleźć można właściwie w każdej tkance naszego organizmu. Pomimo wielu ważnych funkcji, które pełni, nie jest magazynowany, więc musi być dostarczany razem z dietą.

Bogatymi źródłami cynku są: czerwone mięso, jaja, orzechy, rośliny strączkowe oraz ryby i owoce morza. Najlepiej wchłaniany on jest ze źródeł zwierzęcych – z uwagi na obecność fitynianów w produktach roślinnych, które zmniejszają jego wchłanianie.

Cynk jest kofaktorem setek enzymów biorących udział w proliferacji, różnicowaniu i apoptozie komórek, m.in. dysmutazy ponadtlenkowej. Ponadto odgrywa on ważną rolę w procesie metabolizmu i naprawy DNA oraz bierze udział w regulacji funkcji kognitywnych czy behawioralnych. Dodatkowo jego obecność jest szczególnie ważna dla powstawania nowych komórek nerwowych w procesach neurogenezy, formowania połączeń między komórkami nerwowymi podczas synaptogenezy, wzrostu neuronów czy przekazywania sygnałów.

Oprócz tego cynk jest niezmiernie ważnym antyoksydantem i czynnikiem wspierającym działanie układu odpornościowego, przyspieszającym gojenie się ran. Bierze udział w procesach krzepnięcia krwi, wspiera funkcję tarczycy oraz wspomaga pracę zmysłów wzroku, smaku i zapachu.

Szacunkowe wyliczenia wskazują na zagrożenie występowania niedoboru cynku u 25% populacji. W większości są to osoby ubogie, które rzadko spożywają pokarmy bogate w wysoce przyswajalny cynk, a często produkty zaburzające jego wchłanianie. To potwierdza, że trudno osiągnąć optymalny poziom cynku, bazując na jego naturalnych źródłach w diecie. W grupie ryzyka są również osoby z problemami trawiennymi, wegetarianie, kobiety ciężarne i karmiące, osoby nadużywające alkoholu oraz zmagające się z anemią sierpowatą i sportowcy.

Wsparcie układu immunologicznego i procesu zapalenia

Cynk odgrywa istotną rolę w prawidłowym rozwoju i funkcjonowaniu układu odpornościowego, dlatego też nawet jego niewielkie niedobory mogą wpływać na zwiększenie ryzyka zakażenia bakteryjnego, wirusowego czy też pasożytniczego.

Stres oksydacyjny został uznany za ważny czynnik wpływający na rozwój chorób przewlekłych związanych z wiekiem, takich jak miażdżyca i pokrewne z nią zaburzenia sercowo-naczyniowe, rak, neurodegeneracja i choroby układu immunologicznego, jak również naturalny proces starzenia. Wytwarzanie reaktywnych form tlenu w sposób ciągły zmusza organizm do nieustannej walki z wolnymi rodnikami, do której konieczna jest obecność antyoksydantów. Suplementacja cynkiem wpływa na zmniejszenie stężenia produktów ubocznych stresu oksydacyjnego, takich jak dialdehyd malonowy (MDA), 4-hydroksyalkenale (HAE) oraz 8-hydroksydeoksyguaniny w osoczu. Zmniejsza również wytwarzanie TNF-α i IL-1β oraz markerów stresu oksydacyjnego.

Suplementacja cynkiem zwiększa produkcję limfocytów oraz przywraca aktywność komórek NK biorących udział w pierwszej linii obrony organizmu przed patogenami ze względu na możliwość rozpoznania obcej komórki bez konieczności wcześniejszego kontaktu z nią, zwiększając szybkość obrony organizmu. Jest to szczególnie istotne u osób z niedoborem odporności, np. zakażonych wirusem HIV czy zmagających się z anemią sierpowatą.

U osób chorych na astmę czy przewlekły alergiczny nieżyt nosa cynk zwiększa liczbę komórek T regulatorowych, zmniejszając ryzyko zachorowania na zapalenie dróg oddechowych i ograniczając objawy związane z alergią na pyłki traw. Ponadto u dzieci chorych na astmę cynk zmniejsza uporczywe dolegliwości, takie jak: kaszel, świszczący oddech czy duszności.

Podczas przebiegu chorób autoimmunologicznych, w których organizm próbuje zwalczać tkanki własnego organizmu zamiast patogenów dostających się do jego wnętrza, pomocna wydaje się suplementacja cynkiem, która zmniejsza niepożądane reakcje immunologiczne poprzez indukcję regulatorowych limfocytów T. W przypadku stwardnienia rozsianego czy reumatoidalnego zapalenia stawów dodatek cynku jest w stanie złagodzić nieprzyjemne objawy związane z nadmiernym stresem organizmu, hamując proliferację komórek T oraz zwiększając ilość regulatorowych limfocytów T. U pacjentów chorych na RZS cynk zmniejsza opuchliznę stawów, poranną sztywność stawów i poprawia możliwość poruszania się na dalsze odległości.

Celiakia jest chorobą charakteryzującą się zespołem złego wchłaniania składników odżywczych w jelitach oraz zwiększeniem przepuszczalności bariery jelitowej pogłębianej przez spożywanie lektyn zawartych w zbożach, a w szczególności glutenu z p...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy