Suplementacja selenem

Artykuły z czasopisma

W literaturze naukowej jednym z czynników wyzwalającym choroby tarczycy – Hashimoto czy Gravesa-Basedowa, wola tarczycy, zmian guzkowych w tarczycy czy hipotyreozy – są niedobory selenu, ponieważ jest on niezbędnym składnikiem odżywczym dla prawidłowej pracy tarczycy. Dodatkowo selen zmniejsza atak autoimmunologiczny na tarczycę ze względu na możliwość usuwania nadtlenku wodoru, jeśli produkowany jest w nadmiarze przez peroksydazę enzymatyczną tarczycy przekształcającą jodek w jod. Im więcej spożywamy jodu, tym bardziej zwiększa się produkcja nadtlenku wodoru i potrzeba więcej selenu, aby go zneutralizować. Przy niedoborze selenu przyjmowanie wysokich dawek jodu prowadzi do niebezpiecznie wysokiego poziomu nadtlenku wodoru, który powoduje destrukcję i stan zapalny w miąższu tarczycy, a ten zaś jest sygnałem do kumulacji limfocytów. To prowadzi do zwiększenia produkcji przeciwciał i zaburzeń funkcjonowania układu odpornościowego, przez co organizm nie potrafi odróżnić komórek własnych od obcych, co zapoczątkowuje proces autoimmunologiczny.

Jakkolwiek należy pamiętać, że selen wykazuje pozytywne działanie tylko w wąskim zakresie dawki terapeutycznej. Przeprowadzono badania nad określoną dawką selenu zmniejszającą ilość przeciwciał przeciwko tarczycy – dawki poniżej 200 mcg nie wspomagały tego procesu, a dawki powyżej 900 mcg na dzień okazały się toksyczne. 

 

Przy niedoborze selenu przyjmowanie wysokich dawek jodu prowadzi do niebezpiecznie wysokiego poziomu nadtlenku wodoru, który powoduje destrukcję i stan zapalny w miąższu tarczycy, a ten zaś jest sygnałem do kumulacji limfocytów.

 

Zawartość selenu w orzechach brazylijskich może zmieniać się dziesięć razy w zależności od rejonu ich uprawy. Rośliny pobierają selen z gleby, dlatego też zawartość minerału w poszczególnych produktach może różnić się w zależności od szerokości geograficznej uprawy, skutkując niedoborami selenu. Wiadomo nie od dziś, że najlepszym źródłem selenu są orzechy brazylijskie. Należy pamiętać, że prawda często leży pośrodku i dlatego też warto zwracać uwagę na kraj pochodzenia orzechów. Największą zawartością selenu cieszą się orzechy pochodzące ze Wschodniej Amazonii (220 mg/szt.), na drugim miejscu listy – jeśli chodzi o zawartość selenu – znajdują się orzechy z centralnej Brazylii (180 mcg), podium zamyka Amazonia Zachodnia z zawartością 118 mcg selenu na sztukę. Natomiast orzechy, które głównie możemy znaleźć na polskim rynku, pochodzą z Boliwii, gdzie zawartość selenu na jedną sztukę orzecha wynosi 8 mcg. Niezbyt dużo, prawda? Jeśli nie zwracasz uwagi na pochodzenie orzechów, pamiętaj, że prawdopodobnie zawdzięczasz im tylko i wyłącznie walory smakowe lub, co gorsza, może się okazać, że podajesz sobie dawki toksyczne.

KORZYŚCI ZDROWOTNE

Wykazano szereg pozytywnych działań zdrowotnych związanych z selenem – od wpływu na nastrój do wspomagania walki z nowotworem. Ponieważ jego niedobory wiążą się z wieloma komplikacjami zdrowotnymi, lepiej dbać o odpowiednią podaż.

W latach 60. i 70. XX wieku w Chinach przeprowadzono badania nad chorobą Keshans, która doprowadza do uszkodzenia mięśnia sercowego. Udowodniono, że suplementacja selenem zapobiega rozwojowi choroby. W latach 80. w USA stwierdzono, że niedobory selenu są przyczyną zgonów w wyniku kardiomiopatii.

Zwalcza zapalenie

Selen hamuje NF-kB i jego aktywację IL-6, a także produkcję TNF-α. Dodatkowo może zmniejszać nieprawidłowo wysokie poziomy IL-8 i TNF-α.

Wlaściwości przeciwstarzeniowe

Od dawna wiadomo o korzystnym działaniu spożywania ryb ze względu na obecność wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, jednak może to również wynikać ze zwiększonego spożycia selenu. W badaniu przeprowadzonym na osobach starszych (powyżej 69. r.ż.), które spożywały najwięcej ryb, jak również miały najwyższe poziomy selenu i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, wykazano, że cechują się one najlepszą funkcją poznawczą. W kolejnym badaniu osoby cierpiące na chorobę Alzheimera miały o 60% niższe stężenia niż grupa kontrolna.

Zapobiega rozwojowi nowotworu

Selenoproteiny, a nie pojedyncze selenoaminokwasy, są związane z zapobieganiem rozwoju raka, ponieważ wywierają działanie antyutleniające (peroksydaza glutationowa i selenoproteina P) oraz łagodzą rozwój nowotworu. Wykazano, że zwiększone (nie toksyczne!) poziomy selenu zmniejszają ryzyko zachorowania na nowotwór jelita grubego, prostaty i płuc, a u osób już chorych zmniejszają ryzyko śmierci. Dodatkowo selen jest zdolny do rozbijania komórek nowotworowych i zatrzymywania ich cyklu komórkowego. 
Jedna metaanaliza, która zgłębiała 16 badań epidemiologicznych, wykazała, że wysokie stężenie selenu w surowicy wiązało się ze znacznym zmniejszeniem ryzyka rozwoju nowotworu piersi.

Wspiera funkcjonowanie tarczyc...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy