Dołącz do czytelników
Brak wyników

Odżywianie i suplementacja

30 października 2017

NR 11 (Sierpień 2017)

Suplementacja selenem

0 118

Selen jest minerałem potrzebnym do zachowania optymalnego zdrowia. Odnaleźć go możemy w drobiu, rybach, owocach morza i jajach, jednak największą zawartością cieszą się dobre orzechy brazylijskie. Jego najważniejszą zaletą są właściwości przeciwutleniające, ponieważ wchodzi w skład niektórych enzymów antyutleniających, np. glutationu. Wspiera również działanie układu  immunologicznego, pozwala zachować młodzieńczy wygląd oraz wspomaga walkę z nowotworem. Selen odgrywa znaczącą rolę wspomagającą funkcjonowanie tarczycy, jak również procesy reprodukcyjne. Dodatkowo, ma właściwości przeciwzapalne. Wykazano, że niski poziom selenu związany jest ze spadkiem funkcji poznawczych, słabszym funkcjonowaniem układu odpornościowego oraz zwiększonym ryzykiem zgonu. Na niedobory selenu najbardziej narażone są kobiety na diecie wegańskiej.

W literaturze naukowej jednym z czynników wyzwalającym choroby tarczycy – Hashimoto czy Gravesa-Basedowa, wola tarczycy, zmian guzkowych w tarczycy czy hipotyreozy – są niedobory selenu, ponieważ jest on niezbędnym składnikiem odżywczym dla prawidłowej pracy tarczycy. Dodatkowo selen zmniejsza atak autoimmunologiczny na tarczycę ze względu na możliwość usuwania nadtlenku wodoru, jeśli produkowany jest w nadmiarze przez peroksydazę enzymatyczną tarczycy przekształcającą jodek w jod. Im więcej spożywamy jodu, tym bardziej zwiększa się produkcja nadtlenku wodoru i potrzeba więcej selenu, aby go zneutralizować. Przy niedoborze selenu przyjmowanie wysokich dawek jodu prowadzi do niebezpiecznie wysokiego poziomu nadtlenku wodoru, który powoduje destrukcję i stan zapalny w miąższu tarczycy, a ten zaś jest sygnałem do kumulacji limfocytów. To prowadzi do zwiększenia produkcji przeciwciał i zaburzeń funkcjonowania układu odpornościowego, przez co organizm nie potrafi odróżnić komórek własnych od obcych, co zapoczątkowuje proces autoimmunologiczny.

Jakkolwiek należy pamiętać, że selen wykazuje pozytywne działanie tylko w wąskim zakresie dawki terapeutycznej. Przeprowadzono badania nad określoną dawką selenu zmniejszającą ilość przeciwciał przeciwko tarczycy – dawki poniżej 200 mcg nie wspomagały tego procesu, a dawki powyżej 900 mcg na dzień okazały się toksyczne. 

 

Przy niedoborze selenu przyjmowanie wysokich dawek jodu prowadzi do niebezpiecznie wysokiego poziomu nadtlenku wodoru, który powoduje destrukcję i stan zapalny w miąższu tarczycy, a ten zaś jest sygnałem do kumulacji limfocytów.

 

Zawartość selenu w orzechach brazylijskich może zmieniać się dziesięć razy w zależności od rejonu ich uprawy. Rośliny pobierają selen z gleby, dlatego też zawartość minerału w poszczególnych produktach może różnić się w zależności od szerokości geograficznej uprawy, skutkując niedoborami selenu. Wiadomo nie od dziś, że najlepszym źródłem selenu są orzechy brazylijskie. Należy pamiętać, że prawda często leży pośrodku i dlatego też warto zwracać uwagę na kraj pochodzenia orzechów. Największą zawartością selenu cieszą się orzechy pochodzące ze Wschodniej Amazonii (220 mg/szt.), na drugim miejscu listy – jeśli chodzi o zawartość selenu – znajdują się orzechy z centralnej Brazylii (180 mcg), podium zamyka Amazonia Zachodnia z zawartością 118 mcg selenu na sztukę. Natomiast orzechy, które głównie możemy znaleźć na polskim rynku, pochodzą z Boliwii, gdzie zawartość selenu na jedną sztukę orzecha wynosi 8 mcg. Niezbyt dużo, prawda? Jeśli nie zwracasz uwagi na pochodzenie orzechów, pamiętaj, że prawdopodobnie zawdzięczasz im tylko i wyłącznie walory smakowe lub, co gorsza, może się okazać, że podajesz sobie dawki toksyczne.

KORZYŚCI ZDROWOTNE

Wykazano szereg pozytywnych działań zdrowotnych związanych z selenem – od wpływu na nastrój do w...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy