Techniki mobilizacyjne dla stawu biodrowego

Artykuły z czasopisma

Anatomia stawu biodrowego

Staw biodrowy tworzony jest przez głowę kości udowej i panewkę na kości miedniczej. Panewka tworzona jest przez kość biodrową i kulszową oraz kość łonową. Między 14. a 16. r.ż. dochodzi do pełnego skostnienia panewki i zrośnięcia się poszczególnych kości.

 

Zdjęcie 1 Staw biodrowy

 

Na nasadzie dalszej kości udowej znajdują się dwa kłykcie tworzące staw kolanowy. Jeśli weźmiemy pod uwagę oś poprzeczną biegnącą przez te kłykcie oraz oś biegnącą przez szyjkę kości udowej, zauważymy, że w rzucie pionowym i nałożeniu tych dwóch osi wskażą nam one różny kąt skręcenia nasady dalszej względem nasady bliższej u różnych ludzi. Jest to kolejny argument za brakiem jednoznacznej odpowiedzi co do szerokości rozstawu nóg i rotacji zewnętrznej stawu biodrowego w trakcie przysiadu. Zarówno rozstaw, jak i ustawienie stóp będzie zależne od budowy anatomicznej stawu biodrowego i szeregu innych czynników.

Staw biodrowy jako staw kulisty posiada trzy osie ruchu, tym samym trzy stopnie swobody ruchu i sześć kierunków pracy:

  • zginanie, prostowanie,
  • odwiedzenie, przywiedzenie,
  • obracanie do wewnątrz i na zewnątrz.

Silna torebka stawowa przypomina sznurek, który obejmuje brzegi panewki i szyjkę kości udowej. Tworzące ją więzadło biodrowo-udowe jest najsilniejszym więzadłem w ludzkim ciele oraz stanowi o stabilizacji tego stawu w trakcie chodu oraz m.in. zapobiegając tyłopochyleniu miednicy, bez działania dodatkowej siły mięśniowej. Więzadło biodrowo-udowe oraz pozostałe więzadła tworzące torebkę są skręcone, co dodatkowo zwiększa stabilizację tego stawu.

Mięsień biodrowo-lędźwiowy, czworoboczny uda, krawiecki i napinacz powięzi szerokiej to zginacze stawu biodrowego. Wyprost wykonuje przede wszystkim m. pośladkowy wielki, m. półbłoniasty, m. dwugłowy uda i m. półścięgnisty. Mięsień biodrowo-lędźwiowy jest ważnym mięśniem odpowiadającym za postawę stojącą, stanie, chodzenie, bieganie. Niestety jest on bardzo podatny na skracanie i wymaga regularnego rozciągania. Przykurczony wpływa na zwiększenie przodopochylenia miednicy mniejszej, pogłębienie lordozy lędźwiowej i/lub ograniczenie prostowania stawu biodrowego. Przykładem tej patologii jest zespół skrzyżowania dolnego, o którym pisałam już w poprzednich numerach „Body Challenge”.

Test Thomasa

Aby potwierdzić swoje przypuszczenia co do skrócenia tego mięśnia, należałoby wykonać test Thomasa.

Oceniamy tutaj skrócenie bądź napięcie poszczególnych mięśni:

  • m. Illiopsoas (m. biodrowo-lędźwiowy),
  • m. Rectus femoris (m. prosty uda),
  • m. Tensor fasciae latae (napinacz powięzi szerokiej),
  • m. Piriformis (m. gruszkowaty).

Ustawienie

Badany ustawia się na krawędzi kozetki, a następnie kładzie się na plecach z obiema nogami przywiedzionymi do klatki. Następnie pacjent jest poproszony o puszczenie badanej kończyny tak, aby jedynie miednica tej kończyny znalazła się na kozetce, w czasie kiedy noga niebadana wciąż przytulana jest do klatki piersiowej. Badana kończyna zwisa swobodnie poza kozetką. Pozycja wyjściowa do testu Thomasa.

Wykonanie i ocena (zdj. 2)

Już sama pozycja wyjściowa może dostarczyć nam wiedzy o patologiach pacjenta. Jeśli noga badana znajduje się na równi z kozetką, może to świadczyć o skróceniu mięśnia biodrowo-lędźwiowego. W warunkach fizjologicznych udo powinno znaleźć się nieco poniżej. Dla pewności można spróbować przy ustabilizowaniu nogi niebadanej przycisnąć nogę badaną w dół do ok. 20°. Przy skróceniu byłoby to niemożliwe.

Utajone skrócenie zgięciowe (zdj. 3)

Jeśli w pozycji wyjściowej kolano pozostaje wyprostowane, może to świadczyć o skróceniu prostego uda. Przy ustabilizowaniu kończyny niebadanej zginamy podudzie. Uniesienie się uda do poziomu kozetki będzie patologiczne i potwierdzi naszą teorię.

Skrócenie/nadaktywność prostego uda (zdj. 4)

Ruch odwiedzenia uda lub pofałdowania w okolicy pasma biodrowo-piszczelowego oraz mogący pojawić się ból kolana świadczy o skróceniu naprężacza powięzi szerokiej.

Napięcie pasma biodrowo-piszczelowego (zdj. 5a, 5b)...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy