Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie i sprawność

21 grudnia 2018

NR 19 (Grudzień 2018)

Zaburzenia odżywiania wśród sportowców

0 29

Zaburzenia odżywiania, takie jak anoreksja, bulimia, kompulsywne objadanie, często występują u sportowców, a liczba takich przypadków jest alarmująca! Wśród sportowców wskaźniki różnią się w zależności od dyscypliny sportowej i zdecydowanie większa liczba osób aktywnych cierpi na zaburzenia odżywiania w dyscyplinach wagowych (m.in.: wioślarstwo, sporty sylwetkowe, sporty walki), w sportach estetycznych (gimnastyka, łyżwiarstwo figurowe, taniec) oraz w sportach, gdzie posiadanie niskiej masy ciała jest przewagą konkurencyjną (narciarstwo, biegi, kolarstwo, lekkoatletyka).

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • jaka jest zapadalność na zaburzenia wśród sportowców,
  • jakie są czynniki ryzyka zachorowania na zaburzenia odżywiania wśród osób aktywnych fizycznie,
  • jakie są konsekwencje jadłowstrętu psychicznego,
  • jak powinna wyglądać dieta sportowca z zaburzeniami odżywiania. 

 

Kultura sportowa z naciskiem na perfekcjonizm oraz optymalny wygląd, masę ciała oraz przewaga konkurencyjna z tym związana to czynniki to wpływające na coraz większą liczbę sportowców z jadłowstrętem psychicznym. 

W badaniu NCAA ponad 30% sportowców wykazała postawy i objawy, które narażają na ryzyko jadłowstrętu psychicznego. Większość sportowców z zaburzeniem odżywiania to kobiety, jednak sportowcy płci męskiej też są narażeni na ryzyko zachorowania, jak przedstawia poniższa infografika. 

Szacuje się, że w USA nawet 10 mln kobiet i 1 mln mężczyzn cierpi na klinicznie zdiagnozowane zaburzenia odżywiania. Problemy mają często skryty charakter, co potwierdziło fińskie badanie społecznościowe, w którym blisko połowa wszystkich chorujących na jadłowstręt psychiczny jest niezdiagnozowana! 

Zaburzenia odżywiania są poważnymi i powszechnymi problemami psychicznymi. Jadłowstręt psychiczny cechuje się: 

  • silnym lękiem przed nadwagą (pomimo niskiej masy ciała), 
  • zniekształceniem obrazu swojego ciała, 
  • niemożnością (poprzez zaburzone zachowania żywieniowe) utrzymania prawidłowej masy ciała, 
  • u kobiet brakiem miesiączki.

Bulimia nervosa jest bardziej powszechna, a głównym objawem tego schorzenia jest napadowe objadanie się (bardzo duże porcje, spożywane szybko i w niekontrolowany sposób), po których często występuje oczyszczanie (wywoływanie wymiotów/środki przeczyszczające). Często spotykamy się z występowaniem łącznie tych dwóch stanów, które nazywane są zaburzeniami odżywiania. 

Czynniki ryzyka zachorowania na zaburzenia odżywiania przez sportowców: 

  • sport, który podkreśla wygląd, wagę lub muskulaturę (gimnastyka, nurkowanie, kulturystyka, zapasy), 
  • sport skupiający się na jednostce, a nie na całej drużynie (gimnastyka, bieganie, łyżwiarstwo figurowe, taniec, nurkowanie), 
  • sporty wytrzymałościowe: lekkoatletyka, bieganie, pływanie, 
  • niska samoocena, rodziny z zaburzeniami jedzenia, presja rówieśników, przewlekłe zmaganie się z nadwagą, traumatyczne doświadczenia życiowe, 
  • przewartościowane przekonanie, że niższa masa ciała poprawi wydajność, 
  • trenerzy, którzy koncentrują się przede wszystkim na sukcesie i wydajności, a nie na sportowcu indywidualnie.

Konsekwencje zaburzeń odżywiania

Zaburzenia odżywiania u sportowców są z pewnością powodem do niepokoju. Osoby dotknięte tym problemem bardzo często cierpią również z powodu innych zaburzeń psychicznych, takich jak: depresja, lęki, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, uzależnienia. W szwedzkim badaniu stwierdzono, że prawie połowa wszystkich pacjentów z problemami z jedzeniem ma zaburzenia lękowe i nastroju!

Jadłowstręt psychiczny może nieść za sobą szereg konsekwencji zdrowotnych, w tym ryzyko przedwczesnej śmierci (u kobiet nawet do 6–12 razy większe). Śmierć występuje najczęściej z powodu arytmii serca lub samobójstwa (około 20% zgonów). Zaburzenia rytmu serca mogą wynikać z nierównowagi elektrolitowej w konsekwencji wymiotów, nadużywania środków przeczyszczających/moczopędnych oraz głodówek. 

Nieprawidłowe zachowania żywieniowe to wywoływanie wymiotów, metody odwadniające/przeczyszczające, głodówki; również intensywne ćwiczenia fizyczne mogą zaburzyć pracę całego organizmu. 

Źródło: The National Center on Addiction and Substance Abuse (CASA) at Columbia University.
Food for Thought: Substance Abuse and Eating Disorders. The National Center on Addiction and Substance Abuse (CASA)
Columbia University; New York: 2003.

Triada atletek

Wśród zawodniczek z zaburzeniami odżywiania, szczególnie przy niedoborowej, ograniczonej diecie diagnozowaną konsekwencją jest tzw. triada atletek. Są to trzy powiązane ze sobą zaburzenia w gospodarce hormonów płciowych, niedostateczny pobór energii (powiązany lub nie z jadłowst...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy