Dołącz do czytelników
Brak wyników

Trening

21 grudnia 2018

NR 19 (Grudzień 2018)

Zapalenie ścięgna Achillesa
Co musisz wiedzieć, by pozbyć się bólu?

0 253

Czy zapalenie ścięgna Achillesa będzie powodem natychmiastowego zaprzestania aktywności fizycznej? Jeśli tak, to jakiego rodzaju aktywności? Czy może jednak kontynuowanie treningów będziemy traktować jako proces leczenia? Tradycyjnie, jak w przypadku każdej kontuzji, pojawia się wiele pytań oraz zależności. Dzisiejszy artykuł postanowiłem podzielić na kilka sekcji, by mimo obszernego tematu przekazać Ci, Drogi Czytelniku, „esencję” tematu. Chciałbym, abyś niezależnie od rodzaju dyscypliny, którą uprawiasz lub się pasjonujesz, wyciągnął coś dla siebie. Zatem „siłaczu” i „biegaczu” – zaczynamy!

 

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • czym jest zapalenie ścięgna Achillesa i jak się objawia,
  • co robić w przypadku takiej kontuzji,
  • jak zapobiegać powstawaniu zapalenia ścięgna Achillesa.

 

Anatomia

Ścięgno Achillesa to bez wątpienia największe oraz jedno z najsilniejszych ścięgien w organizmie człowieka. U dorosłego długość ścięgna może wynosić nawet 15 cm. „Achilles” jest ścięgnem dwóch mięśni, o których nie mógłbym nie wspomnieć! Mięśnia brzuchatego łydki oraz mięśnia płaszczkowatego. 
Mięsień brzuchaty łydki jest mięśniem składającym się z dwóch głów – przyśrodkowej oraz bocznej. Przyczep początkowy tego mięśnia to okolice stawu kolanowego, a dokładniej kłykieć boczny oraz przyśrodkowy kości udowej. Warto o tym pamiętać ze względu na to, jakie funkcje pełni mięsień brzuchaty. Średnio w połowie długości goleni przechodzi we wcześniej wspomniane ścięgno Achillesa. 

Mięsień płaszczkowaty znajduje się bezpośrednio pod mięśniem brzuchatym łydki. Z tego też względu jest on często „pomijany” w walce z ograniczeniami czy też bólem pojawiającym się w okolicy stawu skokowego. Wracając jednak do opisu anatomii, warto wspomnieć, iż mięsień płaszczkowaty przyczepia się trochę niżej niż mięśnia brzuchaty. Są to okolice głowy strzałki oraz powierzchni tylnej kości piszczelowej. Już na tym etapie możemy wyciągnąć pewne wnioski odnośnie do funkcji wymienionych mięśni, do których za chwilę wrócę. Tak jak w przypadku mieśnia brzuchatego – mięsień płaszczkowaty przechodzi w mocne ścięgno Achillesa (ścięgno piętowe). 

Funkcje „trójgłowego”

Mięsień trójgłowy łydki, bo tak zwykle mawia się o m. brzuchatym oraz m. płaszczkowatym, pełni kilka funkcji, o których bezwzględnie należy pamiętać. Na szczęście nie różnią się od siebie w znacznym stopniu, dlatego też zapamiętanie różnic wydaje się być proste. 

Zacznijmy od m. brzuchatego. Wracając do anatomii, nie bez znaczenia dla funkcji mięśnia będzie jego przyczep początkowy. Dokładnie tak! – kłykieć boczny oraz przyśrodkowy kości udowej. Wnioski nasuwają się więc same… Brzuchaty łydki jest mięśniem dwustawowym! Biorąc pod uwagę moją wieloletnią praktykę trenerską, warto, abym wspomniał, w jakich momentach ten fakt jest najbardziej zauważalny przez początkujących. Zdziwienie z racji mocno „napiętych/zmęczonych” łydek po wykonaniu serii zgięć stawu kolanowego w pozycji czy to stojącej, czy leżącej wydaje się być najlepszym „nauczycielem” anatomii. „Trenerze! Przecież trenujemy dwugłowe ud a bolą mnie łydki. Dlaczego”? Wy, Drodzy

Czytelnicy, zapewne już wiecie lub jesteście blisko rozwiązania zagadki… Mięsień brzuchaty zgina staw kolanowy, zgina „podeszwowo” staw skokowy oraz odwraca goleń zewnętrznie oraz wewnętrznie! Stąd też często „zmęczone” podudzia po serii ćwiczenia izolowanego stricte na grupę kulszowo-goleniową. Dlaczego tak jest? Przyczyny mogą być różne, ale na pewno możemy wymienić dwie najczęstsze: przestymulowane mięśnie brzuchate łydki, które „nieproszone” włączają się w zbyt znacznym stopniu lub za słabe mięśnie dwugłowe „szukające” pomocy. 

Mięsień płaszczkowaty, znajdujący się bezpośrednio pod m. brzuchatym, pełni przede wszystkim funkcję zgięcia podeszwowego stopy. Właśnie! Zgięcie podeszwowe stopy, bo w przypadku tego mięśnia na tej funkcji zatrzymamy się dłużej. Zastanówmy się, jeśli pełni funkcję zgięcia grzbietowego stopy, będzie przeciwdziałał „wypchnięciu” goleni? Tak jest!

Dlaczego więc o tym wspominam? Już za chwilę wyjaśnienie…

„Bolesne ograniczenia”

„Bolesne ograniczenia”? Tak wiem. Może brzmi dziwnie, ale właśnie tutaj chciałbym przenieść funkcję m. płaszczkowatego, a dokładniej „ograniczenia” ruchomości, jakie może nam zafundować, jeśli nie zadbamy o jego kondycję. Dbałość o m. płaszczkowaty powinna być jednym z prioryteów zarówno wśród biegaczy, jak i osób trenujących na siłowni. W przypadku osób, które biegają, oczywiste wydaje się to, że muszą zadbać o kondycję kończyn dolnych. Często, niestety, problem pojawia się nagle, przyczyniając się do ograniczenia lub chwilowego zaprzestania aktywności fizycznej. 

W przypadku osób trenujących na siłowni także należy zadbać o m. płaszczkowaty, ponieważ – jak wcześniej wspomniałem – zgina on podeszwowo stopę oraz przeciwdziała „wypchnięciu” goleni, które widzimy w trakcie wykonywania przysiadów lub wykroków. Brak elastyczności m. płaszczkowatego może uwidaczniać się poprzez odrywanie pięt od podłoża.

Sytuacja, w której cała stopa nie przylega pewnie do podłoża, uniemożliwia wygenerowanie maksymalnej siły czy też zachowanie prawidłowej techniki. Dodatkowo niepokojące jest to, że w przypadku takiej sytuacji nadmiernie obciążane będą inne segmenty ciała, np. stawy kolanowe. To wszystko może powodować w dalszej perspektywie pojawienie się „bolesnych ograniczeń”.

„Bolesne ograniczenia” to stan zapalny?

Dokadnie tak! Jak wskazuje tytuł artykułu – występuje stan zapalny! Ostry czy przewlekły? Czym jest sam stan zapalny i jak będzie się objawiał? 

Stan zapalny ścięgna Achillesa to nic innego jak zmiany przeciążeniowe wywołane w tym przypadku aktywnością fizyczną (stany zapalne mogą powodować również np. reakcje chemiczne). Stan zapalny Achillesa to „obrona” organizmu, w tym przypadku przed czynnikiem, jakim jest wysiłek, a dokładniej jego zbyt duża liczba lub niewłaściwa forma. Przekroczenie granic „tolerancji” ścięgna piętowego będzie prowadzić do reakcji obronnych, a w dłuższej perspektywie np. do entezopatii (zmiany ścięgna).

Jeśli chodzi o stan zapalny ścięgna Achillesa, musimy wiedzieć, że ból będzie pojawiał się w okolicy samego ścięgna, łydki czy też pięty. Ostry stan zapalny będzie charakteryzował się dużym ograniczeniem ruchomości stopy, często podwyższoną temperaturą w okolicy Achillesa, osłabieniem siły m. trójgłowego, zaczerwienieniem oraz bólem. Będzie występował najczęśniej bezpośrednio po zakończonym, intensywnym lub długotrwałym wysiłku, np.: udział w maratonie. Taki stan może utrzymywać się nawet do kilku dni. 

Przewlekły stan zapalny to nic innego jak nawracający ból w trakcie wysiłku lub bezpośrednio po zakończeniu. Nieleczony, przewlekły stan zapalny może utrzymywać się nawet przez kilka tygodni, zwłasza kiedy nie zostaną wprowadzone żadne działania związane z jego neutralizacją. 

Do objawów charakteryzujących przewlekły stan zapalny możemy zaliczyć te same, które dotyczą ostrego stanu zapalnego. Nie są jednak tak intensywne jak w przypadku stanu ostrego. 

Szybka pomoc w przypadku zapalenia ścięgna Achillesa?

P.R.I.C.E, czyli Protection, Rest, Ice, Compression, Elevation, a więc zabezpieczenie, odpoczynek, chłodzenie, ucisk oraz uniesienie. Ten schemat wydaje się najbezpiecznejszy i najszybszy zarówno w przypadku przeciążeń, jak i skręceń. Jeśli po zakończonym wysiłku czujemy mocny ból, warto zastosować schemat P.R.I.C.E, zwłaszcza że można wykonać go w warunkach domowych. Wystarczy, aby po wysiłku dać odpocząć Achillesowi, dodatkowo ochładzając bolesną okolicę w celu zmniejszenia stanu zapalnego. Paradoksalnie, stan zapalny jest nam potrzebny! Dlaczego? Bo przede wszystkim informuje nas o niepokojących zmianach; towarzyszy mu ból, który często poprzez „zastopowanie nas” ratuje przed większym uszkodzeniem, a także mówi o tym, że dochodzi do przebudowy/odnowy przeciążonej/uszkodzonej struktury. 

Przyczyny zapalenia ścięgn

...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy