Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowie i sprawność

23 października 2017

NR 9 (Kwiecień 2017)

Zimna termo-geneza

0 302

Gdybym powiedział, że dzięki całkowicie darmowemu narzędziu, jakim jest ekspozycja na niską emperaturę, jesteśmy w stanie usprawnić pracę tarczycy, zwiększyć odporność na stres, wzmocnić układ immunologiczny, poprawić pracę mitochondriów oraz spalić tkankę tłuszczową. Co Wy na to? W artykule wyjaśnię, na czym polega moc „zimnej termogenezy”

Czy wpływ zimna na nasz organizm wywoływany jest przez hipotermię? 

Nie! Nasz organizm posiada mechanizmy obronne generujące duże ilości ciepła w odpowiedzi na ekspozycję na niską temperaturę powietrza lub wody. Sam mechanizm wpływu zimna na ludzki organizm ma swoje podłoże w tzw. receptorach mentolowych (TRPM8), które reagują na spadek temperatury. To one pobudzają neuroplastykę obwodową w odpowiedzi na zimno, która przesyła do mózgu sygnał informujący o spadku temperatury. Częściowa aktywacja receptorów następuje już w temperaturze 20°C. Do pełnej aktywacji potrzebna jest temperatura zbliżona do 0°C. W konsekwencji pobudzenia receptorów TRPM8 dochodzi do szeregu ciekawych zmian w obrębie całego organizm.

Po pierwsze, dochodzi do wyrzutu oksytocyny, czyli „hormonu miłości” w obrębie ośrodkowego układu nerwowego z jednoczesnym hamowaniem wyrzutu tego hormonu obwodowo. Proces ten aktywowany jest poprzez stymulację produkcji endokannabinoidów. To właśnie one pobudzają organizm do produkcji ciepła, czyli tzw. termogenezy. Posiadamy dwa rodzaje tkanki tłuszczowej, tzw. białą tkankę tłuszczową (WAT) oraz brązową tkankę tłuszczową (BAT). Biała to nasz „tłuszcz zmagazynowany”, będący jednocześnie miejscem powstawania kluczowych dla nas hormonów, takich jak: leptyna, adiponektyna, rezystyna itd. Jest on także swoistym magazynem cytokin prozapalnych. Nie od dzisiaj wiadomo, że im większa skala otyłości, tym więcej przewlekłych stanów zapalnych w organizmie. Brązowa tkanka tłuszczowa to narzędzie organizmu do produkcji ciepła. Dzięki niej organizm może utrzymywać temperaturę ciała w trakcie sesji zimnej termogenezy. Brunatna tkanka tłuszczowa zawdzięcza swój kolor i nazwę dużej ilości mitochondriów, które umożliwiają jej spełnianie swojej funkcji. Pod wpływem stymulacji zimnem, w wyniku wzrostu poziomu adiponektyny biała tkanka tłuszczowa może być przemieniona w brunatną tkankę tłuszczową. Pobudzenie BAT poprzez stymulację zimnem prowadzi do uwolnienia leptyny z adipocytów (komórek tłuszczowych) oraz ich apoptozę (zaprogramowana śmierć komórki). Dochodzi także do wzrostu poziomu adiponektyny, która wywiera korzystny wpływ na metabolizm glukozy i tłuszczów, ale również ma bezpośrednie wazoprotekcyjne, antymiażdżycowe działanie na śródbłonek naczyń, stymuluje aktywność AMPK oraz PPAR-alfa, zwiększa beta-oksydację kwasów tłuszczowych, prowadzi do wazodylatacji i zwiększenia syntazy NO, jej wysoki poziom jest skorelowany z niskim poziomem tkanki tłuszczowej. Dzięki tym procesom organizm poprzez produkcję ciepła zwiększa przemianę materii, usprawnia proces spalania tkanki tłuszczowej.

 

W mięśniach dochodzi do wzrostu poziomu AMPK, wzrostu wrażliwości insulinowej, spadku poziomu glikogenu mięśniowego, pobudzenia aktywności L-karnityny na błonie mitochondrialnej i co za tym idzie, wzrostu wydajności procesu beta-oksydacji.

 

Zimno wywiera szczególnie korzystny wpływ na nasze mitochondria. Uaktywniane zostają mitochondrialne białka rozprzęgające, tzw. termogeniny. Pobudzenie czynników PGC1-alfa oraz sirtuin 1 i 3 powoduje poprawę biogenezy mitochondriów, wzrost poziomu endogennych antyoksydantów komórkowych: dysmutazy ponadtlenkowej i peroksydazy glutationowej. Prowadzi to w konsekwencji do usprawnienia produkcji energii w naszych komórkach, co przełoży się na poprawę zdrowia i wydolności fizycznej.

Wpływ zimnej termogenezy na gruczoły endokrynne również jest niesamowity. Krótkotrwałe sesje ekspozycji na niskie temperatury zwiększają poziom TRH, pobudzane są białka mitochondrialne UCP do lepszego wykorzystania T3 wewnątrz mitochondriów. Transport leptyny z adipocytów do jej ośrodka w mózgu daje wzrost konwersji tyroksyny do trójjodotyroniny. Zwiększa się zakres dejodynaz w BAT nawet 50 razy! W kwestii pracy osi podwzgórze–przysadka–nadnercza dochodzi do stymulacji hormonu alfa-MSH (alfa-melanotropiny), która powoduje tymczasowy wzrost poziomu CRH oraz ACTH, wzrost poziomu DHEA, spadek poziomu wazopresyny. Na dłuższą metę sesje zimnej termogenezy poprawiają odporność na zimno oraz na stres. Wiąże się to z lepszym funkcjonowaniem receptorów dla glikokortykosteroidów. Utrzymanie niskiego poziomu wazopresyny dzięki stymulacji zimnem może być dobrym narzędziem pomocnym w odwadnianiu sportowców biorących udział w zawodach, u których trzeba redukować masę ciała do kategorii wagowej.

Zimna termogeneza jest także doskonałym antydepresantem. Oznaczano poziomy poszczególnych hormonów i neuroprzekaźników oraz ludzi poddanych godzinnej sesji stymulacji zimną wodą o temperaturze 14°C, która nie aktywuje całości receptorów TRPM8. Efektem był wzrost przemiany materii o 350%, wzrost poziomu dopaminy o 250%, wzrost poziomu noradrenaliny o 530%, wzrost diurezy o ponad 150%, spadek poziomu reniny, wzrost aldosteronu o 23%, spadek poziomu kortyzolu. Zimno wykazuje również działanie przeciwzapalne poprzez spadek ilości cytokin prozapalnych, np. TNF-alfa, IL-6, IL-8. Dzięki wzrostowi poziomu leukocytów i aktywności komórek NK usprawnia się praca ukła...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań magazynu "Body Challenge"
  • Dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej
  • Szybki wgląd do filmów instruktażowych oraz planów treningowych i dietetycznych
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy